барҕа
1 · даҕааһын
- Олус элбэх, аһара дэлэй (хол. , баай)
Нууччалыы
- Обильный, неистощимый (напр. , богатство)
- Дойдубут дуолан күүһэ туругура турарыгар, Олохпут барҕа кыаҕа Ордук хаҥыырыгар - Санаа далааһына хабарын Саха барытын сатыырын! Күннүк Уурастыырап. Баҕарабын холкуостаах дьоннорум Барҕа быйаҥы оруохтарын, Оттон бэйэм айар хоһооннорум Оннук оргуйа туруохтарын. И. Эртюков. Эн курдук көҥүл күүстээх, Эн курдук барҕа былаастаах Туох кэлиэй Бу орто туруу бараан дойдуга Аламай маҥан күммүт барахсан!С. Данилов
2 · даҕааһын
- Толору көрүҥнээх, баһырхай, үөскүлэҥ
Нууччалыы
- Крупный, большой, богатырского сложения
- Барҕа быччыҥ өрө тыыллар. Эллэй. Бааһын уҥунуохтаата, Барҕа куҥнарын имэрийдэ, Аҕыйах таммаҕы Айаҕар кутан биэрдэ. П. Ойуунускай. Бэйэтэ [Тойон Ньургун бухатыыр] - барҕа бэйэлээх, баараҕай быһыылаах, бухатыырга сөптөөх бөдөҥ туруу киһи. ПЭК ОНЛЯ II
- Марсель куорат күлүм-чаҕыл, Барытыгар баар баай, барҕа... С. Данилов. Баарбын барытын Баттаабакка, бараппакка Бар дьон барҕатыгар Быраҕар майгылаахпын, Барыгыт барҕалаан Бастааҥ-атахтааҥА. Софронов
3 · даҕааһын
- Уостан хаалбат күүстээх (хол. , санаа); уолан бүппэт толору (хол. , дьол)
Нууччалыы
- Непреклонный, стойкий (дух), переполненный; полный (счастье)
- Баҕарабын сэгэрбэр Барҕа дьолу тосхойуохпун, Тапталлаах кэрэ сирбэр Туһалаах киһи буолуохпунС. Спиридонова
4 · аат тыл
- суолт. , поэт. Туох эмэ баайа-талыма, уйгута, быйаҥа
Нууччалыы
- Благо, обилие, изобилие
- Барҕа быччыҥ өрө тыыллар. Эллэй. Бааһын уҥунуохтаата, Барҕа куҥнарын имэрийдэ, Аҕыйах таммаҕы Айаҕар кутан биэрдэ. П. Ойуунускай. Бэйэтэ [Тойон Ньургун бухатыыр] - барҕа бэйэлээх, баараҕай быһыылаах, бухатыырга сөптөөх бөдөҥ туруу киһи. ПЭК ОНЛЯ II
- Марсель куорат күлүм-чаҕыл, Барытыгар баар баай, барҕа... С. Данилов. Баарбын барытын Баттаабакка, бараппакка Бар дьон барҕатыгар Быраҕар майгылаахпын, Барыгыт барҕалаан Бастааҥ-атахтааҥА. Софронов
5 · этии
- Барҕа баай - хаһан да сүппэт, быстар диэни билбэт дэлэй баай Кинигэ - барҕа баай (өс хоһ. ). Сир ийэ - биһиэнэ! Сирэм күөх - биһиэнэ! Баараҕай күүспүтүн Барҕа баай үппүтүн Ким кыайыай! Ким хотуой! П. Ойуунускай. “Баай байанайым Барҕа баайыттан Быраҕан биэрдэҕэ, Арыы тыам аһыырга анаатаҕа” - диэн Уоһун иһигэр Ботур-ботур ботугураата. А. Софронов. Барҕа махтал - истиҥ махталы биллэрэр саҥа аллайыы. Θ Возглас, выражающий искреннюю благодарность; огромное спасибо. Серго Орджоникидзены көрсөн, Бар дьонум аатыттан Барҕа баһыыба туттаран, Ис сүрэхпиттэн уруйдаатым, Иэдэһиттэн убураатым. С. Васильев. Бу дойду дьоннорун барҕа махталларын поэт “Булчут эбээн бэлэҕэ” диэн поэматыгар суруйар. Софр. Данилов. Барҕа малааһын - элбэх киһилээх улахан малааһын. Θ Богатый, роскошный пир. Ол дойдуга [Тааттаҕа] Улахан урууларга, Ытык ыһыахтарга, барҕа малааһыннарга Алҕатар дьаһаллаахтар эбит. Өксөкүлээх Өлөксөй. Икки нэһилиэк бар дьонун үөрдэ-көтүтэ, үҥсүүтүн түмүгүн барҕа малааһынынан бэлиэтээн, аатын-суолун ыытыах буолбута. Күннүк Уурастыырап
Нууччалыы
- Неиссякаемое, неистощимое богатство