батар
1
- бат I диэнтэн дьаһ. туһ. Аны ампаар муҥунан ыйанан турар күндү түүлээҕин ханна да батаран кистиэн булбат. Н. Якутскай. Бу тыалар киэҥ куйаардарыгар хас да Англияны батарыахха сөп. И. Данилов. Куонкуруска киирбит бырайыактары институт төрдүс мэндиэмэнин фойетыгар, бэрт кыараҕас да буоллар, симэ соҕус батардылар. Н. Лугинов
2
- Тугу эмэ бэйэҕиттэн арааран ханна эмэ гын
Нууччалыы
- Отдать что-л. кому-л. с целью отлучить, удалить от себя
- Чэ, үрүмүнэҕин эрэ, лотуобун аҕал. - Лотуоҕун батарбытым. Эрилик Эристиин. Бии Кэйииккэммин [ынаҕы] дьэ батардым. М. Доҕордуурап. [Миша] икки бөтүүктээҕиттэн биирдэрин батараары кэтэһэн олорор эбитПНИ ОСОТ
3
- Тугу эмэ туһаҕа таһаар, атыылаа
Нууччалыы
- Реализовывать, продавать, сбывать что-л
- Былааны таһынан сүүс уон тыһыынча солкуобайдаах бородууктаны батарарга. “Кыым”. Оройуон киининээҕи остолобуой үлэһиттэрэ тутаах сыл бастакы кыбаарталын сорудаҕын таһынан аҕыс тыһыынча солкуобай суумалаах бородууксуйаны оҥорон батардылар. “ХС”
4
- Сүгүн сырытыннарыма, олордума (буолб. ф-ҕа тут-лар)
Нууччалыы
- Не давать покоя кому-л. , беспокоить кого-л. [Мырбас:] Мөхтө, батарбата диэхтэрэ
- А. Софронов. Дьиҥэр, анараа дьон [Макары] -- бэйэлэрэ батарбатахтара. Н. Лугинов. Бу дьахтар уот тыллаах, дьону тулуппат, Кырбыйа, кырыктаах, Кыыһы батарбатБаал Хабырыыс
5
- Бэйэ баҕатыттан тутулуга суох диэлийэн, көстөн таҕыс (үчүгэйэ суох быһыыланыы туһунан - буолб. ф-ҕа тут-лар)
Нууччалыы
- Непроизвольно проявляться (об отриц. качествах характера)
- Үтүө киһи буоламмын Үөнүм батарбакка, Үтэн-анньан көрбүтүм. П. Ойуунускай. Ол барыта обото-иҥсэтэ батарбаккаН. Заболоцкай
6 · этии
- Айаҕар батаран көр айах. Саҥаһым үөҕэр тылларын киһи сатаан айаҕар да батаран кэпсээбэт дьаабыта. Г. Колесов. “Бу айахтарыгар батаран, балыйан, баттаан эрдэхтэрин!” - диэт, икки сутуругун бобо туттубутунан ойон турбутун бэйэтэ да өйдөөмүнэ хаалла. Н. Заболоцкай. Айаххытыгар батаран, сүөһүнү көҕүрэтэргэ этэргитин сөҕөбүн. М. Доҕордуурап. Сүрэҕэ (санаата) батарбат көр сүрэх (санаа). Маайа тугу да соруйалларын билбэт, үлэлээбэккэ таах олоруон сүрэҕэ эмиэ батарбат. Н. Якутскай. Сүрэҕим батарбатаҕа, көрдөһөн манна үлэлии кэлбитим. Ст. Федотов. “Хайа, оҕонньоор, ыарыйдыҥ дуу, тугуй? Дьэ, баар-суох дьоро киэһэбитигэр тылгыттан маттыҥ,” - диэн эмээхсин аһыы олорон, санаата батарбакка ыйытта. “ХС”