быыһан
I · 1
- быыһаа I диэнтэн бэй. , атын. туһ. Дьиэттэн дьиэ икки арда тугунан да быыһамматаҕа үгүс. Амма Аччыгыйа. Федор Васильевич учительскай түгэҕэр хаптаһынынан быыһаммыт кыракый хос аанын тэлэйдэ. Софр. Данилов. Нэһилиэк сирин бүтүннүүтэ кэрчик-кэрчик быһыллан, тоһоҕонон, остуолбанан быыһанан, сорохторо эргиччи бүтэйдэнэн тураллар. А. Бэрияк
II · 2 · туохтуур
- туохт
- Мин хара үлэһит, дьадаҥы норуот атаҕастабылтан-баттабылтан быыһанарын иннигэр кыра-хара норуот көлөһүнүн өҥсөр баайдары хаайталыыр этим. Күндэ. Соһумардык быыһаммыт кыһыллар хаһыытаспытынан хомустан сырсан таҕыстылар. Амма Аччыгыйа. Миша, эн хайдах өйдөөбөккүн, эн букатын быыһанаҕын, өссө хамандыыр буолаҕынС. Ефремов
II · 3 · туохтуур
- Ким эмэ көмөтүнэн туох эмэ куһаҕантан, кутталлаахтан босхолон, өрүһүлүн
Нууччалыы
- Спастись, освободиться, избавиться от опасности, беды
- Мин хара үлэһит, дьадаҥы норуот атаҕастабылтан-баттабылтан быыһанарын иннигэр кыра-хара норуот көлөһүнүн өҥсөр баайдары хаайталыыр этим. Күндэ. Соһумардык быыһаммыт кыһыллар хаһыытаспытынан хомустан сырсан таҕыстылар. Амма Аччыгыйа. Миша, эн хайдах өйдөөбөккүн, эн букатын быыһанаҕын, өссө хамандыыр буолаҕынС. Ефремов
II · 4 · туохтуур
- Буруйгуттан босхолон, буруйа суоҕунан ааҕылын
Нууччалыы
- Быть невиновным, быть оправданным
- Суох, доҕоттор, эһиги бостуой эрэйдэнимэҥ, баттаппыттаах буоллаххытына, суутунан, дьыаланан үҥсэн быыһаныҥ. А. Софронов. Бу дьахтар буруйа суох буолла, быыһанна. Кинини көҥүллээҥ уонна били икки дьахтары киллэртээҥ! Эрилик Эристиин. Өскөтүн кини тугу эмэ көрбүтүн эбэтэр истибитин туһунан эппэтэҕинэ, биир туох эмэ чахчыны токурутан көрдөҕүнэ, кутталлаах буруйу оҥорооччу быыһанан хаалыан сөпСГПТ
II · 5 · туохтуур
- Этэҥҥэ, үчүгэйдик оҕолон, төрөө (дьахтар туһунан)
Нууччалыы
- Благополучно разродиться, родить (о женщине)
- Эрдэлиирдэр ийэлэрэ, Даарыйа эмээхсин, Сөдүөччүйэ быыһанан туруор диэри аҕыйах хонукка олорбут эбит. Амма Аччыгыйа. Дьиэлээх хотун Дьэбдьикиэйэ сатаан быыһаммакка, хаҥас диэки быыс иһигэр кулуннуу мөҕө сытар. Күннүк Уурастыырап. Ол түүнүгэр, сарсыарда таҥара сырдаан эрдэҕинэ, Аанчыгым быыһаммакка эрэ барбытаСуорун Омоллоон
II · 6 · туохтуур
- Бэйэ күүһүнэн туохтан эмэ босхолон, көмүскэн
Нууччалыы
- Освобождаться, спасаться, избавляться, защищаться от чего-л
- Алгыс көмөтүнэн былыргы дьон араастаан быыһаныах, арааһы барытын оҥоруох курдук сананаллар. Саха фольк. Куорат олохтоохторо, хата, эрдэтинэ дьаадьыйан биэрэн быыһаммыттара. Н. Якутскай. Ити хомуска кус тыҥырахтаах көтөртөн саһан быыһанна, киһи ытарыттан эмиэ хорҕойдоБагдарыын Сүлбэ
II · 7 · туохтуур
- Бэйэҥ буруйа суоххун, кырдьыккын дакаастаа, көрдөр
Нууччалыы
- Оправдаться, оправдываться
- Онон суукка да тиийэн кырдьыкпын булунан быыһаныам диэбэккэ олоробун, хата, холуобунайга түбэһэр киһи буолуом ээА. Софронов