ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

дагдай

I · 1 · туохтуур

  • туохт
  • Арыы үрдүгэр уу дагдайбат, кырдьык үрдүгэр сымыйа ыттыбат (өс хоһ. ). Тыы [Оппоос хамсаабытыгар] түгэҕэ уу үрдүгэр дагдайан, сүүрүккэ оҕустаран устубутунан барда. В. Тарабукин. [Улитка] тыынарыгар уу үрдүгэр дагдайан тахсар. ББЕ З

I · 2 · туохтуур

  • Уу (убаҕас) үрдүгэр көбөн таҕыс, ууга (убаҕаска) тимирбэккэ уйдар

Нууччалыы

  • Всплывать, выплывать на поверхность воды (жидкости)
  • Арыы үрдүгэр уу дагдайбат, кырдьык үрдүгэр сымыйа ыттыбат (өс хоһ. ). Тыы [Оппоос хамсаабытыгар] түгэҕэ уу үрдүгэр дагдайан, сүүрүккэ оҕустаран устубутунан барда. В. Тарабукин. [Улитка] тыынарыгар уу үрдүгэр дагдайан тахсар. ББЕ З

I · 3 · туохтуур

  • Улаат, торолуй, уой-тот (үөхсүү курдук тут-лар)

Нууччалыы

  • Расти, жиреть, полнеть (употр. как бранное слово)
  • Бөлөнөххө мөскөйбүт, тарга дагдайбыт (өс хоһ. ). Күн айыы оҕолоро Дагдайбыттарын тухары Далай акаарылар. П. Ойуунускай. [Таҥас сууйааччы:] Бэйэ-бэйэ, баҕаҕа дылы дагдайа сытыйан, оргууй!С. Ефремов

I · 4 · туохтуур

  • Сылааска туран аһыйан бүрүлүн, суорат буол

Нууччалыы

  • Закваситься, подвергнуться брожению. Үүт дагдайбыт
  • П. -монг. дэгдэ

II · 5 · туохтуур

  • дьүһ. туохт. Үллэйбит, улахан көстүүлээх буол

Нууччалыы

  • Казаться, выглядеть крупным, объемистым, увеличиться в размерах
  • Оҕонньор сылгытын оччугуй аҥаара өлөн, көмүс да көдьүүһэ суох толооҥҥо дагдайан хаалбыт. Күннүк Уурастыырап. Чугастан көрдөххө, дагдайан сүр улахан хагдаҥ эһэ уҥуор киирэн турар. Н. Габышев. [Хабырыыс] хамсаабакка дагдайан турар. А. Сыромятникова. Ырааһыйаҕа балаакка таһыгар бөртөлүөт түһэн, дагдайан олорор"ХС"

II · 6 · этии

  • Дагдайарын (дагдайбытын) тухары далай (даар) акаары (мэник) кэпс.  олус улахан уҥуохтаах, үскэл көрүҥнээх буолан баран, өйө-төйө суох киһи Дагдайарын тухары далай мэник -- төрөөбүт төрүт уруугун миигиттэн түөстэрэҥҥин истиэххин баҕараҕын дуо? ПЭК ОНЛЯ I. Дагдайбытын тухары далай акаарыны Үөрэҕэстии иликпинэ Үөһээ тур! П. Ойуунускай. Дагдайбытын тухары дагда  улахан уҥуохтаах, кэтит сарыннаах модьу эрээри, күүс-уох өттүнэн мөлтөх киһи. Θ Рослый, широкоплечий, толстый, но физически слабый человек. Дагдайбытын тухары Дагда эбит диэн, Сэнии санаата, сгдэс гына түстэ. П. Ойуунускай

Нууччалыы

  • Очень рослый и полнотелый, но глупый

III · 7

  • түөлбэ. , харыс т. Агда

Нууччалыы

  • Грудная клетка. [От Атах] дагдайынан хатыыскалаата, дагдайа хампы түһэн хаалла
  • Саха ост. I. Үөксүкүү!!! Үөксүкүү!!! -- Төрөтөр оҕоҥ төнүннүн, ииниҥ буоругар хараҕыҥ туоллун, дагдайыҥ иһигэр сүрэҕин хаттын!Суорун Омоллоон

«Д» буукуба