диэлий
1 · туохтуур
- туохт
- Үрүҥ түүннэр диэлийэллэр, Чуумпутук сипсийэллэр. Нарын-наскыл тыллары, Поэт да булбат тылларын. С. Данилов. Биир кыырпах маргааҥка өҥө хас да лиитирэ ууга диэлийэн, бүтүннүүтүн кытархай оҥорор. СГФ СКТ. Төһө да маҥаны былаабыт иһин кыһыл кырааска сырдыы охсубат, диэлийэ турар"ХС"
2 · туохтуур
- Булкуһан сүппэккэ баһыйан таҕыс, ордук билин (туох эмэ тус-туһунан булкуспутуттан биирэ баһыйарын этиллэр)
Нууччалыы
- Превосходить, превалировать (напр. , преобладание одного цвета над другим)
- Үрүҥ түүннэр диэлийэллэр, Чуумпутук сипсийэллэр. Нарын-наскыл тыллары, Поэт да булбат тылларын. С. Данилов. Биир кыырпах маргааҥка өҥө хас да лиитирэ ууга диэлийэн, бүтүннүүтүн кытархай оҥорор. СГФ СКТ. Төһө да маҥаны былаабыт иһин кыһыл кырааска сырдыы охсубат, диэлийэ турар"ХС"
3 · туохтуур
- Билин-көһүн, көбөн таҕыс
Нууччалыы
- Возникать, обнаруживаться; зарождаться
- Ыраах, түҥкэтэх лүҥкүрэн турбут Саха сиригэр сирэйэ-хараҕа суох баттал-атаҕастабыл уон оччонон диэлийэрэ. А. Данилов. Саҥа олох сардаҥалаах сырдыгынан сыдьаайбыта дьон аатыгар-суолугар [псевдонимыгар] кытта диэлийбит. ФЕВ УТУ. Бэрт солуута суохтан хохучуоллаһыы, иирсээн туоҕунан диэлийэн тахсыа биллибэт этэ"ХС"
4 · туохтуур
- Ордук тарҕанан тэний, дэлэй
Нууччалыы
- Распространяться; расширяться
- Мутукча-сэбирдэх Муҥутуу туруохтун, Дьэрэкээн сибэкки Диэлийэн иһиэхтин. Күннүк Уурастыырап. "Банкет" диэн -- баараҕай малааһыннар оччолорго диэлийэ илик этилэр. Амма Аччыгыйа. Үлэтэ суох буолуу тыа сиригэр эрэ диэлийбит суол буолбатаҕа. И. Аргунов. Тугу барытын атыыга, эргиэҥҥэ, барыска кубулутуу имэҥэ манна кытта диэлийэр"ХС"
5 · этии
- Тугунан эмэ диэлий туох эмэ куһаҕан содуллаах буол Кини, бука, кэлин бу дьыала тугунан диэлийэн тахсыаҕын сэрэйдэҕэ буолуо. "Кыым"
Нууччалыы
- Иметь плохое последствие; иметь осложнение