илдьиркэй
1 · даҕааһын
- Уһуннук кэтииттэн, туттууттан тырыттыбыт (үксүгэр таҥас туһунан)
Нууччалыы
- Изорванный, изодранный, превращенный в лохмотья (обычно об одежде)
- "Сэгэриэм, үүппүт суох дии, бүгүн ынахпыт ыаппата... Уолбут," диэтэ, илдьиркэй нэк сонун тэллэҕинэн оҕотун суулуу сатыы-сатыы. Күндэ. Ийэлэрэ Микиитэ илдьиркэй таҥаһын абырахтыы олорор. Амма Аччыгыйа. Илдьиркэй таҥаһын иһиттэн былларыттыбыт быччыҥнара тииритэ тэбэн тахсыбыттар. СофрДанилов
- Клочья, куски материи, одежды; лохмотья, тряпье. Онтон өйдөөн көрбүтэ, тииттэр төргүү мутуктарыгар эргэ кыл илим илдьиркэйдэрэ аргыый эйэҥнэһэ тураллар эбит. Амма Аччыгыйа. Дьүдьэйэн өлүөх уолу, хата, Сөдүөччүйэ эмээхсин аһынан, көрөн-харайан, эргэ таҥаһыттан, нэк суорҕан илдьиркэйиттэн таҥас тигэн, дьон атаҕастыырыттан көмүскэһэн, уон алтатыгар тиэрдибитэН. Якутскай
2 · аат тыл
- (үксүн тард. ф. -тыгар турар) Туох эмэ (үксүгэр таҥас) тырыттыбыт, быһытталаммыт лоскуйдара, быстаҕастара
Нууччалыы
- (обычно в притяжат. ф. )
- "Сэгэриэм, үүппүт суох дии, бүгүн ынахпыт ыаппата... Уолбут," диэтэ, илдьиркэй нэк сонун тэллэҕинэн оҕотун суулуу сатыы-сатыы. Күндэ. Ийэлэрэ Микиитэ илдьиркэй таҥаһын абырахтыы олорор. Амма Аччыгыйа. Илдьиркэй таҥаһын иһиттэн былларыттыбыт быччыҥнара тииритэ тэбэн тахсыбыттар. СофрДанилов
- Клочья, куски материи, одежды; лохмотья, тряпье. Онтон өйдөөн көрбүтэ, тииттэр төргүү мутуктарыгар эргэ кыл илим илдьиркэйдэрэ аргыый эйэҥнэһэ тураллар эбит. Амма Аччыгыйа. Дьүдьэйэн өлүөх уолу, хата, Сөдүөччүйэ эмээхсин аһынан, көрөн-харайан, эргэ таҥаһыттан, нэк суорҕан илдьиркэйиттэн таҥас тигэн, дьон атаҕастыырыттан көмүскэһэн, уон алтатыгар тиэрдибитэН. Якутскай
3 · даҕааһын
- Улахан алдьархай, иэдээн
Нууччалыы
- Тяжелое событие, беда, пагуба
- Дьиэлээхтэр илдьиркэйдэрэ иллэрээ күҥҥэ диэри илбэспит, аймаммыттара бүгүҥҥэ диэри холбоспут. Саха фольк. Илдьиркэй буолла, түбэстим. ПЭК СЯЯ. Иэдээникпин-куудааныкпын, Иһиликпин-таһылыкпын... Илдьиркэйим да эбит -- Төннөн иһэр диэхтээннэр, Төрдүс сирэй түгэҕэр, Кэтэххэ киллэрэннэр Кэбилээн кэбиспиттэрэП. Ойуунускай
4 · этии
- Иитэ (иинэ) суох (биллибэт) илдьиркэй, аана суох (аата) суох (биллибэт) алдьархай көр аана суох (биллибэт) алдьархай; иинэ суох илдьиркэй. Мин иитэ суох илдьиркэйгэ бардым, аана суох алдьархайга бардым, балтыбын Айталы Куону көстө көтүттүм Саха фольк. Иккиһин тиллэн, Иинэ биллибэт илдьиркэйи, Аана биллибэт алдьархайы Арыйбытынан туруоҕа. П. Ойуунускай. Ааттаах Арассыйа эбэ хотунум Аата суох Алдьархай акылааттаммыт, Иитэ суох Илдьиркэй эҥэрдэммит. С. Зверев. Мин иинэ суох илдьиркэйгэ киирдим, аана суох алдьархайга бардым. Ньургун Боотур