ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

илибирээ

1 · туохтуур

  • I. Чэпчэкитик, түргэн-түргэнник, төттөрү-таары охсуллан хамсаа (үксүгэр ыйанан турар таҥас, ханнык эмэ чэпчэки предмет)

Нууччалыы

  • Трепетать, подрагивать (под внешним воздействием, напр. , от ветра)
  • Сып-сытыы чээлэй күөх мутукча сандаҕыра наҕарбыт, ньирээйи сирэм тырымнаабыт, сэбирдэх илибирээбит. П. Ойуунускай. Оҕонньор хаана көҕөрчү өлөн хаалбыт, оспуоччук ойоҕо уҥаары байааттаҥныыр, Орунбаевтар соннорун тэллэҕэ илибириир. Эрилик Эристиин. Бырааба дьиэ үрдүгэр турар маҥан былаах куттаммыттыы илибириир. М. Доҕордуурап. Баараҕай тиит таһыгар кырдалга тэтиҥ илибирии турарын көрдөА. Сыромятникова

2 · туохтуур

  • Түргэн-түргэнник хамсаа, ибигирээ (үксүгэр уос, кыламан, илии эҥин туһунан)

Нууччалыы

  • Дрожать (обычно о губах, ресницах, руках и т. п. )
  • Сүөдэр, харбыйбыт халтаһалара илибирии-илибирии, саҥата суох олорбохтоон баран, эмиэ саҥаран барар. Амма Аччыгыйа. Ньимийэн турар чараас уостара тугу эрэ сибигинэйиэх курдук илибирии түһээт, ньим баран хааллылар. Н. Заболоцкай. Кыламаннара илибирииллэр, оттон кирдээх куоптатын туомун иҥээһиннэрин туппахтыыр бөдөҥ бороҕудуйбут тарбахтара киһи билэр гына титирииллэр. М. Шолохов (тылб. )

3 · туохтуур

  • Ис-искиттэн дьигиһийэн титирэстээ (долгуйууттан, куттаныыттан, дууһа хамсааһыныттан)

Нууччалыы

  • Быть охваченным внутренней дрожью (от какого-л. сильного чувства, волнения)
  • Силбиктээх илиибитинэн Сиспит үөһүн тардыһан, Үөлбүт мунду курдук Үрүҥүнэн-харанан көрөн, Иҥиир-ситиибит тардан Илибирии сытыахпыт баара дуо?! П. Ойуунускай. Оттон Ваня куттанан, икки хараҕын быһа симэн, мутугу ыга кууһан баран, илибирии эрэ олорбута. Суорун Омоллоон. Нарыл Чистякова тылыттан уйадыйар, хараҕыттан уу тахсар, сирэйин кистии тутар, санна илибириир. В. Протодьяконов. [Катя:] Ханна баарый кыайбыккыт, ханна баарый хоппуккут. Хата, ханнык эрэ гранататтан куттанан, уҥуоххут илибириирС. Ефремов

4 · туохтуур

  • Күүскэ, битигирэччи тэп, мөҕүс (сүрэх туһунан)

Нууччалыы

  • Забиться часто и мелко (о сердце). [Ваня:] Эн ыҥырбыккар хайдах эрэ сүрэҕим илибирии түспүтэ
  • С. Ефремов. Ый сырдыгар икки илии Эриллээхтии түстүлэр, Сүрэхтэрэ илибирии Тилигирии тэптилэр. Эллэй. Тэҥн. илигирээ (3)

5 · туохтуур

  • Дьиримнии-дьиримнии, хамсыы-хамсыы сырдаан, кылапачыйан көһүн

Нууччалыы

  • Поблескивать отражая колеблющийся свет, мерцать
  • Былаас хоодуот хотойдоро, туйгун бэртэрэ кытаран-ыгыстан бардылар, харахтарын уута элэктэриичэстибэ уотугар илибирээн, күлүмнүү-күлүмнүү, таҥнары мөлбөрүйдэ... П. Ойуунускай. Ити көстөр, күлүмнүүр Илибириир сииктэрбит Кууран сүтүөр диэритин Куһуйбахтаан иһиэҕиҥ! П. Тулааһынап. Күһүҥҥү уолбут өрүс уутун ньууругар сүүрүк устан илибирии долгуйар"ХС"

6 · этии

  • Эҥээрэ илибириир  наһаа куттанан, долгуйан салыбырас, титирэс буолбут

Нууччалыы

  • соотв. У него поджилки трясутся (букв. у него полы пальто дрожат)

«И» буукуба