иэрий
1 · туохтуур
- туохт
- Иэрийэ сөтөллөн бүтүннүү түүрүллүбүтүнэн сиэнигэр туох эрэ уһуну, килбэлдьигэһи уунар. Амма Аччыгыйа. Ийэм тиийэн бигии сатаата: оҕо уоскуйбата, бандьыыт да, туох да баарыгар кыһаммакка эбии иэрийэ-иэрийэ барда. Н. Заболоцкай. Уолчаан эрэйдээх муҥнанарын көрбүтүм ээ. Бокуойа суох иэрийбититтэн хаан ыгыллан, уоттаах чоххо баттаабыт курдук буолта, тыынын былдьаһан охто-охто мөхсүбүтэ. Дьүөгэ Ааныстыырап. Артур бүлүмүөт курдук бокуойа суох кут да кут, ол аайы Алешенька быарын тыытта, иэрийэ-иэрийэ күлэр"ХС"
2 · туохтуур
- Быыстала суох күүскэ сөтөллөн, күлэн, ытаан тыын былдьас, тыын да ылар кыаҕа суох курдук буол
Нууччалыы
- Задыхаться от бурного смеха, непомерного плача или сильного кашля; захлебываться кашлем, плачем, смехом
- Иэрийэ сөтөллөн бүтүннүү түүрүллүбүтүнэн сиэнигэр туох эрэ уһуну, килбэлдьигэһи уунар. Амма Аччыгыйа. Ийэм тиийэн бигии сатаата: оҕо уоскуйбата, бандьыыт да, туох да баарыгар кыһаммакка эбии иэрийэ-иэрийэ барда. Н. Заболоцкай. Уолчаан эрэйдээх муҥнанарын көрбүтүм ээ. Бокуойа суох иэрийбититтэн хаан ыгыллан, уоттаах чоххо баттаабыт курдук буолта, тыынын былдьаһан охто-охто мөхсүбүтэ. Дьүөгэ Ааныстыырап. Артур бүлүмүөт курдук бокуойа суох кут да кут, ол аайы Алешенька быарын тыытта, иэрийэ-иэрийэ күлэр"ХС"
3 · туохтуур
- Бобулла-бобулла, ыгылла-ыгылла тыаһаа, куугунаа, дуорай (үксүн поэз. тут-лар)
Нууччалыы
- Напряженно, надсадно гудеть, шуметь, издавать громкий, протяжный, надрывный звук
- Тымныы, кыыдаан, тыал ыллыыр, Тыа иэрийэ куугунуур. Күннүк Уурастыырап. Онно эппиттэр сүллэр этиҥнэр Онон ааспыттар иэрийэр силлиэлэр, Улахан да халааннар устубуттар, Кэрэ чэчирдэр сиртэн быкпыттар. С. Данилов. Тыал-силлиэ үрдүбэр ытыыр, улуйар, иэрийэрП. Тулааһынап
4 · этии
- Иэрийэр сөтөл (ыарыы) тииһигэ киирдэҕинэ, киһи (үксүгэр оҕо) тыынын нэһиилэ ылан, уһуннук сөтөллөр дьаҥа
Нууччалыы
- Коклюш. Олорор олоххут түҥнэри төлкөлөннүн, төрөтөр оҕоҕут иэрийэр ыарыы буоллун, иитэр сүөһүлэргитин күрүөлээмэҥ! Н. Якутскай. Сугун абаҕатын народнай медицинаҕа араас ыарыылартан, холобур иэрийэр ыарыыттан, солотуухаттан, ревматизмтан эмтэнэллэр. МАА ССК ОЭҮү. Ср. монг. ээрэ ‘заикаться’