кубулуй
1 · туохтуур
- туохт
- Кыыһа улаханнык кубулуйбут: сирэйэ-хараҕа курустуйбут. Н. Павлов. Хотугу киэҥ нэлэмэн истиэптэр уйаара-кэйээрэ биллибэт туундараларга кубулуйбуттара. БИГ ӨҮөС. Иккиһин көрбүтүм, били тааһым дьүһүнэ халлаан күөхтүҥү-дьэҥкир буола кубулуйа охсубут. ДФС КК. Уол оҕо, буутун этэ буһан, сиһин этэ ситэн, уолан бэрдигэр кубулуйар. ССААа
2 · туохтуур
- Уруккугуттан уларый, уларыйан хаал
Нууччалыы
- Превращаться во что-л. иное, переходить в другое состояние; измениться до неузнаваемости
- Кыыһа улаханнык кубулуйбут: сирэйэ-хараҕа курустуйбут. Н. Павлов. Хотугу киэҥ нэлэмэн истиэптэр уйаара-кэйээрэ биллибэт туундараларга кубулуйбуттара. БИГ ӨҮөС. Иккиһин көрбүтүм, били тааһым дьүһүнэ халлаан күөхтүҥү-дьэҥкир буола кубулуйа охсубут. ДФС КК. Уол оҕо, буутун этэ буһан, сиһин этэ ситэн, уолан бэрдигэр кубулуйар. ССААа
3 · туохтуур
- Хомуһун күүһүнэн дьүһүн уларыйан атын буолан хаал (хол. , олоҥхоҕо, остуоруйаҕа)
Нууччалыы
- С помощью волшебства принимать другой облик, оборачиваться кем-чем-л. (напр. , в олонхо, сказках). [Киис Бэргэн:] Умуннахпына сыгынньах истээх Чаччыгыныар оҕотугар кубулуйуум
- И. Гоголев. Олоҥхоҕо айыы бухатыырдара ыраах айанныылларыгар үксүгэр хотойго, мохсоҕолго кубулуйаллар. КНЗ СПДьНь. Мэҥүн бил балыкка кубулуйан чуо мээчиги туһаайбытынан байҕалга устубута. Эвен фольк
4 · туохтуур
- түөлбэ. Иир, өйгүттэн таҕыс
Нууччалыы
- Сходить с ума, терять рассудок
- Нохоо, кубулуйаары гынныҥ дуу? Ср. тюрк. кудул; п. -монг. хубила 'превратиться, переменяться'
5 · этии
- Дьүһүн кубулуй көр дьүһүн. Киһи төрөөн баран өлүөр диэри үстэ дьүһүн кубулуйар: оҕо буолан ааһар, улаатар, кырдьар. Суорун Омоллоон. Остуоруйалар уонна олоҥхолор геройдара дьүһүн кубулуйаллар: кинилэр хотой кыыл эбэтэр уордаах мохсоҕол буолан, баһаам ыраах сиргэ көтөн тиийэ охсоллор. ССЛИО. Өстөөх онон-манан киирэ-тахса сатыыра, дьүһүн кубулуйара улаатан турар кэмэ. Н. Тобуруокап. Кур бэйэтэ кубулуйбат (эргэ бэйэтэ элэйбэт) - төрүт уларыйбат, уруккутун курдук хаалар Төрүөҕүттэн кур бэйэтэ кубулуйбат баар үһү. (тааб. : харыйа, бэс). Киргиэлэй өйө-санаата уһуктубут, сайдыбыт буоллаҕа диэн мин испэр хайгыы санаабытым. Онтум киһим кур бэйэтэ кубулуйбат, эргэ бэйэтэ элэйбэт диэбиккэ дылы, тохсунньу былаанын тоҕон түмүктүүр. "Кыым"
Нууччалыы
- Оставаться самим собой, совсем не меняться
6 · этии
- Кубулуйбат эпиитэт көр эпиитэт. Үөрэнээччилэр -- кубулуйбат эпиитэттэри булан, тэтэрээттэригэр усталлар. СО ТТЛ. Поэт тылыгар-өһүгэр гиперболаны, араас дэгэттээх тэҥнээһиннэри, кубулуйбат эпиитэттэри -- көрсүөххэ сөп. ОГГ СМ. Үгэскэ кубулуй - үгэс буолан хаал Туох барыта кэлин уһугар тиийэн син биир үгэскэ кубулуйар. Н. Лугинов. Аспырааннар салайааччылара, бэрэппиэссэрдэр, дуоктардар иитэр-үөрэтэр үлэлэрин туһунан отчуоттара үгэскэ кубулуйбута. Г. Угаров. Уруулуу омуктар драматургияларыттан ылан, дьаныһан туран, ирдэһэн туруоруу Ньурба тыйаатырыгар үгэскэ кубулуйда. "Кыым"
Нууччалыы
- Стать традицией