кылбай
1 · туохтуур
- дьүһ. туохт
- Күһүҥҥү Миитэрэйэп саҕанааҕы күн кылбайа ойон тахсан,-- күндээрэн, чаҕылыйан, кырдьык даҕаны үчүгэйгэ дылы этэ. А. Софронов. Адаар таас хайаны арҕаһын кэрийэн Алтан ый иэдэһэ кылбайар. П. Тобуруокап. Халлаан күп-күөх дьэҥкир мындаатыгар ып-ыраас, мап-маҥан күн кылбайарН. Габышев
- Чаҕылыччы оонньоон, сырдаан көһүн. Θ Быть, казаться ярким, блестящим, сверкать. Кылбайбыт эрэ кыһыл көмүс буолбат (өс хоһ. ). Аллараа хотоолго уһун синньигэс элгээн уута кылбайар. Н. Якутскай. Кини иннигэр билигин хаһан да тыытыллыбатах сыа хаар кылбайа сыппытаН. Заболоцкай
2 · туохтуур
- Сырдыктык, чаҕылыччы тык
Нууччалыы
- Светиться ярко
- Күһүҥҥү Миитэрэйэп саҕанааҕы күн кылбайа ойон тахсан,-- күндээрэн, чаҕылыйан, кырдьык даҕаны үчүгэйгэ дылы этэ. А. Софронов. Адаар таас хайаны арҕаһын кэрийэн Алтан ый иэдэһэ кылбайар. П. Тобуруокап. Халлаан күп-күөх дьэҥкир мындаатыгар ып-ыраас, мап-маҥан күн кылбайарН. Габышев
- Чаҕылыччы оонньоон, сырдаан көһүн. Θ Быть, казаться ярким, блестящим, сверкать. Кылбайбыт эрэ кыһыл көмүс буолбат (өс хоһ. ). Аллараа хотоолго уһун синньигэс элгээн уута кылбайар. Н. Якутскай. Кини иннигэр билигин хаһан да тыытыллыбатах сыа хаар кылбайа сыппытаН. Заболоцкай
3 · туохтуур
- Маҥхайан, үрүҥ өҥнөнөн көһүн
Нууччалыы
- Сиять белизной, белеть
- Үрүҥ көмүс түүлээх, хааҕырҕаан саҥарар хопто кыылым устан кылбайа сылдьар. Н. Неустроев. Эн тымныы тоҥ балыгы кытта сонно-- хойуу итии чэйи ис эрэ - тииһиҥ онтон кылбайара биллибэт. Н. Габышев. Хос ааныгар сиэстэрэ дьахтар маҥан халпаага кылбайан көһүннэП. Аввакумов
4 · туохтуур
- Сырдык, саҥа буолан арылыйан көһүн, сырдаан, харахха быраҕылын
Нууччалыы
- Быть, казаться ярким, светлым, нарядным; сиять новизной, свежестью
- Оттон мин эн уулуссаларгар хас саҥа таас дьиэҥ кылбайа үүнэн тахсарын үөрэ көрөрүм. Софр. Данилов. Үрэҕи туоруур саҥа муоста кылбайан көһүннэ. А. Бэрияк. Оскуола саҥа кырыыһата Ол ыраахтан кылбайан көстөр. С. Васильев. Ср. монг. гилба 'озарять, освещать, блестеть'
5 · этии
- Кылбайан турар кырдьык көр кыларый. "Таҥара баарына, кылбайан турар кырдьыкпын кэпсиэҕим", - Булумдьу таҥаһын таҥнан булумахтанар. Л. Попов. Мэлдьэспэппин, Сеня. Кылбайан турар кырдьыгы эттиҥ. Ол эрээри туох барыта кэмиттэн уонна миэстэтиттэн тутулуктаах. Н. Лугинов. Маайыс манна төһө да муҥкук буоллар, кылбайан турар кырдьыгы кэпсээтэ. А. Бэрияк