күүскэ
1
- сыһ
- Икки илиигинэн күүскэ дайбаамахтаан истэххинэ, түргэнник бараҕын эбээт. Амма Аччыгыйа. Молотоох [киһи аата] иһигэр кыһыйа санаата, ытыстарыгар силлээмэхтээтэ уонна атырдьаҕын хат ылан, икки илиитинэн оту күүскэ батарыта анньыалаан барда. Н. Заболоцкай. Буулдьа тиһигин быспакка кэлэр. Өссө күүскэ сүүрдүм, ойуур ортотугар киирдим. Т. Сметанин. Кини мэктиэтигэр ойон турбута, сутуругунан күүскэ остуолун сырбаппытаВ. Яковлев
2
- Эрчимнээхтик, сэниэлээхтик, туох баар күүскүнэн ( тугу эмэ гын )
Нууччалыы
- Энергично, сильно, изо всех сил; как следует (делать что-л. )
- Икки илиигинэн күүскэ дайбаамахтаан истэххинэ, түргэнник бараҕын эбээт. Амма Аччыгыйа. Молотоох [киһи аата] иһигэр кыһыйа санаата, ытыстарыгар силлээмэхтээтэ уонна атырдьаҕын хат ылан, икки илиитинэн оту күүскэ батарыта анньыалаан барда. Н. Заболоцкай. Буулдьа тиһигин быспакка кэлэр. Өссө күүскэ сүүрдүм, ойуур ортотугар киирдим. Т. Сметанин. Кини мэктиэтигэр ойон турбута, сутуругунан күүскэ остуолун сырбаппытаВ. Яковлев
3
- Улаханнык иһиллэр гына тыастаахтык, дорҕоонноохтук (тугу эмэ гын)
Нууччалыы
- Громко. Надя, миигин кыыһырдаары, Наһаа күүскэ ытырдар, Миигин эрэ кыһытаары, Биири биэстэ ыйытар. Күннүк Уурастыырап. Ытыстарын күүскэ таһынан Мунньахтарын саптылар. С. Васильев. Чэйиҥ, доҕоттоор, Ленабыт үрдүнэн Көрдөөх ырыаны күүскэ тардыаҕыҥ! Дьуон Дьаҥылы
4
- Элбэхтик, үгүстүк (тугу эмэ гын)
Нууччалыы
- Много, в большом количестве, обильно, сильно (делать что-л. )
- Ойуурга суол Оччо сүтэн биэрбэт, Ойуурга тыал Оччо күүскэ типпэт. П. Тобуруокап. Онон быйыл ордук саҥа бэриллибит учаастагы күүскэ уоҕуртулар. П. Егоров. "Маһы харыстаабакка күүскэ оттоор," - диэбитэИ. Федосеев
5
- Тэтимнээхтик, үрдүк таһаарыылаахтык (сайын, үүн)
Нууччалыы
- Интенсивно, стремительно, быстрыми темпами, сильно (развиваться, расти). [Зверев] Ырыаһыт айар дьоҕура Аҕа дойдуну көмүскүүр улуу сэрии сылларыттан ыла ордук күүскэ сайдыбыта
- Софр. Данилов. Өрөбөлүүссүйэ кэниттэн кэлимсэ үөрэхтээһин күүскэ ыытыллыбыта. Эрчимэн. Биһиги күүскэ сайдар промышленностаах, тырааныспар, тутуу тэрилтэлэрдээх оройуоммутугар ыччаты -- иитиигэ үгүс үлэ ыытыллар. ПДИ КК
6
- Дьоҥҥо-сэргэҕэ биллэр курдук обургутук, улаханнык (дьай)
Нууччалыы
- Ощутимо; значительно, сильно (воздействовать, влиять на кого-л. )
- Сеня соһуччу быһаарыыны ылынан тыаҕа учууталлыы барыыта уолаттарга күүскэ дьайбытаН. Лугинов
7
- Ыараханнык, олус улаханнык (ыарый)
Нууччалыы
- Тяжело, серьезно, сильно (болеть)
- "Бу киһи күүскэ ыалдьыбыт быһыылаах!" - диэн санаа Силипкэ элэс гынан аастаКүннүк Уурастыырап
8
- Олус, наһаа
Нууччалыы
- Очень, сильно
- Обургутук ыарыйдахпына, эбэтэр олус күүскэ сылайдахпына, мин түһээммин эдэр буола охсон хаалабын. Амма Аччыгыйа. Хампаһыытар Грант Григорян: "Музыканы бэл төрөпүттэрбинээҕэр күүскэ таптыыбын". Суорун Омоллоон. Кини маннык күүскэ кыыһырбытын ким да өйдөөбөтН. Лугинов