лүҥ
I · 1
- тыаһы үт. т. Туох эмэ улахан туохха эмэ күүскэ охсуллар эбэтэр эстэн, алдьанан дэлби барар тыаһа
Нууччалыы
- Подражание громкому, гулкому звуку, возникающему при ударе в бубен или выстрела; глухому треску (напр. , мерзлой земли от сильного холода)
- Саа тыаһа өссө эбиллэн бүтэйдик лүҥ-лүҥ гынна. А. Сыромятникова. Дүҥүр тыаһа эмискэ Ииримтийэ ньиргийдэ. Лүҥ, лүҥ, лүҥ! Дүҥ, дүҥ, дүҥ! В. Лебедев (тылб. ). Ср. кирг. дүҥ ‘гул; сильный глухой отрывистый звук’, ног. дуьньк ‘бух! бряк! (звукоподражание падению чего-л. тяжелого)’
II · 2
- лүҥ курдук - 1) күн ыйдаҥарбат халыҥ былыттаах (халлаан)
Нууччалыы
- Плотно затянутый облаками, пасмурный, хмурый, облачный (о небе)
- Лүҥ курдук былыттаах, хотуттан биллэр-биллибэт сиккиэр тыаллаах күн. С. Никифоров. Халлаан лүҥ курдук былытынан бүрүллүбүтэ хас да хонно"ХС"
- Хаппахтаммыт курдук чуумпу, бүтэй. Θ Угрюмый, мрачный (о лесе). Тыа иһэ чуумпу, лүҥ курдук. А. Фадеев (тылб. ); 2) көсп. тугунан эрэ саба хаппахтаммыт, дөйүөрбүт курдук тугу да быһааран өйдөөбөт буолбут. Θ Помутневший; оцепенелый (о разуме). [Кэргэним өлбүтүгэр] мин сүрэҕим таастыйбыт курдук буолбута, төбөм эмиэ лүҥ курдук, бэйэм бүүс-бүтүннүү ыараан хаалбытым. И. Тургенев (тылб. )