мэндээр
1 · туохтуур
- Ханан да долгуна суох биир кэм килэйэн көһүн (чуумпурбут улахан күөл, өрүс ньуурун туһунан)
Нууччалыы
- Широкой и гладкой поверхностью открываться взору, разливаться (озеро, река)
- Мас быыһынан улахан баҕайы тыымпы күөл уута мэндээрэн көһүннэ. Н. Неустроев. Лена эбэ хотун сиэркилэ таас курдук, ханан да долгуна суох мэндээрэн сытар. Н. Якутскай. Эбэтэ киниэхэ туох бэлэҕи ууран тоһуйбутун биллэрбэккэ, ылы-чып баран мэндээрэн сыппытаН. Заболоцкай
2 · туохтуур
- Мээнэнэн унаарыччы көр (киһи киэҥник көрбүт харахтарын этэргэ)
Нууччалыы
- Смотреть бессмысленным взглядом широко раскрытых глаз
- Кыыс мэндээрбит харахтарын көрөн, Лаана кыбыстан чугаһаабатаҕа. В. Гаврильева. Куриль муунтуйбут дууһата бобута туппахтыыр ыарыытыттан харахтара иччитэ суоҕунан мэндээрэр. С. Курилов (тылб. )
- Туох да кыһалҕата суох курдук көр-иһит, тутун. Θ Выглядеть, казаться бездумным, беззаботным, беспечным. Эмээхсин сыбаайбаны сөбүлүү иһиттэ, оттон Дарбыанап иһиттэ эрэ, истибэтэ эрэ, көннөрү мэндээрэн олордо"ХС"
- Түгэҕэ биллибэт күөх мэндээр халлаан Бүлүү куоратын саба бүрүйэн турарга дылыта. Н. Якутскай. Ханан да иитэ-саҕата суох курдук мэндээр туундара халыан тымныыттан бөҕүөрэн ыйы быһа боруҥуйу саба тардынарВ. Васильев
3 · даҕааһын
- суолт. Уйаара-кэйээрэ биллибэт, киэҥ
Нууччалыы
- Необозримый, безбрежный, бескрайний
- Кыыс мэндээрбит харахтарын көрөн, Лаана кыбыстан чугаһаабатаҕа. В. Гаврильева. Куриль муунтуйбут дууһата бобута туппахтыыр ыарыытыттан харахтара иччитэ суоҕунан мэндээрэр. С. Курилов (тылб. )
- Туох да кыһалҕата суох курдук көр-иһит, тутун. Θ Выглядеть, казаться бездумным, беззаботным, беспечным. Эмээхсин сыбаайбаны сөбүлүү иһиттэ, оттон Дарбыанап иһиттэ эрэ, истибэтэ эрэ, көннөрү мэндээрэн олордо"ХС"
- Түгэҕэ биллибэт күөх мэндээр халлаан Бүлүү куоратын саба бүрүйэн турарга дылыта. Н. Якутскай. Ханан да иитэ-саҕата суох курдук мэндээр туундара халыан тымныыттан бөҕүөрэн ыйы быһа боруҥуйу саба тардынарВ. Васильев