саары
1 · аат тыл
- Сылгы самыытын тириитин, түү өттүн (сүлбэтин) сүлэн, ис эрэ өттүн хаалларан хоруотаан, уратытык таҥастаммыта (мааныга кэтэр этэрбэс буолара)
Нууччалыы
- Кожа из нижнего слоя шкуры с крупа лошади, выделанная особым способом и чернёная (раньше из нее шили парадные торбаса)
- Тураах мин оҕом саары чаккылаах диэбитигэр дылы (өс ном. ). Хатыҥ туоһугар үүнэр ыт мунна диэнинэн сахалар саарыны кырааскалыыллар. Суорун Омоллоон. Саары килэрийэн көстөр буоллун диэн куурусса сымыытын үрүҥүнэн эмиэ ньалҕаарыччы сотуллар. АЕЕ ӨҮОБ. Ат хоҥхочоҕун тириититтэн тикпит саары диэн этэрбэс ууну иҥэриэхтээҕэр, түөрт-биэс күнү мэлдьи ууну да кэһэн сырыттаххына, атаххын быыкааннык да сиигирдиэ суоҕа. УАЯ А
2 · этии
- Саары баттаһар, саппай уопсар - туохха эмэ киһиттэн хаалсыбат, тэҥҥэ барсар Саарыгын астар - туохха эмэ инникитин умнубат курдук улахан кэһэлтэтэ ыл. Θ Обжечься, получить урок (на собственном горьком опыте). Чэ, эдэр хаартыһыт эриллэн иһиэҥ, кэнники биирдэ-иккитэ саарыгын астардаххына өйдөөхтүк-төйдөөхтүк оонньуур буолуоҥ. Болот Боотур
Нууччалыы
- Не уступать кому-л. в чём-л. не намного, чуть-чуть отстает от кого-л
3 · этии
- Саары быһарынан фольк. - сылгы өттүгүн аннынан кээмэйдээх, өттүгүн анныгар тиийэр Саалыыр сылгым Саары быһарынан Саллырҕаччы кэһэн туоруур Саамал кымыс садырыыннаах Самаан сайын ийэкэбититтэн Саҥарсыаҕыҥ! Саха нар. ыр. II. Саары этэрбэс – саарыттан тигиллибит ууну иҥэрбэт (аһарбат) этэрбэс. Θ Юфтьевые чернёные водонепроницаемые торбаса. Маҥан былааттаах дьахтар миин хоргунунан саары этэрбэһи оҕунуохтуур. Н. Заболоцкай. Ср. др. -тюрк. саҕры ‘кожа со спины животного’, тюрк. саҕра, саҕры, соору, сауру ‘круп лошади, кожа с крупа лошади’
Нууччалыы
- По нижнему основанию таза лошади (напр. , о глубине водоёма)