сабырый
I · 1 · туохтуур
- туохт
- Балаҕанын сыбаҕа аллара сыҕаллан, -- түннүккэ таҥнары сабырыйбыт. Амма Аччыгыйа. Кыыс саҥата суох илиитин киһитин санныгар уурда, -- өтөр кыргыллыбатах баттаҕа моонньугар тиийэ үүнэн сабырыйан түспүтүн тарыйбахтаан көрдө. Н. Заболоцкай. Халлаан саҕаҕа ол ойуур нөҥүө өттүгэр түһэн сабырыйан турарга дылы. Н. Павлов. Эмискэ арҕах аанын таҥнары сабырыйбыт хаар үрэл гынарын кытта, соҕотохто хара баҕайы бэрикис гыннаА. Фёдоров
I · 2 · туохтуур
- Туохха эмэ ыйанан, намылыйан саба түс, таҥнары намылый
Нууччалыы
- Нависать над чем-л. , свешиваться, ниспадать
- Балаҕанын сыбаҕа аллара сыҕаллан, -- түннүккэ таҥнары сабырыйбыт. Амма Аччыгыйа. Кыыс саҥата суох илиитин киһитин санныгар уурда, -- өтөр кыргыллыбатах баттаҕа моонньугар тиийэ үүнэн сабырыйан түспүтүн тарыйбахтаан көрдө. Н. Заболоцкай. Халлаан саҕаҕа ол ойуур нөҥүө өттүгэр түһэн сабырыйан турарга дылы. Н. Павлов. Эмискэ арҕах аанын таҥнары сабырыйбыт хаар үрэл гынарын кытта, соҕотохто хара баҕайы бэрикис гыннаА. Фёдоров
I · 3 · туохтуур
- Кээмэйгинэн төһөнү эрэ кыратык аһары бар, орт
Нууччалыы
- Оказаться больше чего-л. , превысить в количестве (весе, возрасте)
- Туһаммыт суолбун Тоҕо умнуомуй, тойонуом! [От] Аҕыс быластан Арыый сабырыйа этэ. А. Софронов. Сарсыарда үс чаас саҕана уу быһыт айаҕар миэтэрэттэн сабырыйда. М. Доҕордуурап. Оҕонньор, сааһа төһө да сэттэ уонуттан сабырыйа бардар, билигин да лэс курдук толору эттээх-сииннээхВ. Яковлев
I · 4 · туохтуур
- Туохха эмэ кими-тугу эмэ баһый, чорбой
Нууччалыы
- Иметь преимущество перед кем-чем-л. , превосходить кого-что-л. в чём-л
- Аныгы ыччат былыргы биһигиттэн ыраах сабырыйа дьон эбээт. Амма Аччыгыйа. Дьонтон чахчы эргиччи чорбойор, сабырыйар эрэ буолан, дьону салайар дуоһунаска олороҕун. Н. Лугинов. Төһө эмэ кэргэннээх, оҕолоох ыал аҕата буолан баран, кырдьык даҕаны бу оскуоланы саҥардыы ааһан эрэр кыысчаантан туох атыннааҕый, кинини сабырыйар туох аҕа быһыы баарый? В. Яковлев. Ср. др. -тюрк. йапры хулах ‘отвислое ухо’
II · 5 · туохтуур
- дьүһ. туохт. Тулаҕын хаххалыыр, күлүктүүр курдук улахан көстүүлээх, киэҥ сабардааһыннаах буол
Нууччалыы
- Закрывать, заслонять собою что-л. , будучи крупных размеров
- Куорат үрдүнэн уулаах быстах былыт ыаһыра сабырыйар. П. Аввакумов. Тоҥ тордох үүнэн, соноон, улаатан сабырыйан тахсан истэ. Н. Заболоцкай. Халлааҥҥа тиийэ хара буруо өрө сабырыйан таҕыста"ХС"