саппаҕыр
1 · туохтуур
- туохт
- Өндөл дьүрүс халлаан Өһөхтүйэ өлбөөдүйдэ, Сандал маҥан халлаан Саппаҕыра сабыһынна. С. Тимофеев. Сарсыардаттан да былыттаах, саппаҕырбыт күн саҕаланан, мин "Көмүс гектар" үлэ-сынньалаҥ лааҕырыгар саараҥныы-саараҥныы баран истим"ББ"
- Сырдык дьүһүҥҥүн сүтэрэн, хараар, хараҥатый, күлүгүр. Θ Теряя ясность, яркость, становиться тёмным, тусклым (о теле и предметах). [Сабыйа Баай хотун] Хоҥорой дуопсун тумулугар Самаан сайын дайдытын Сайаҕас салгыныгар Саппаҕырбыт этин Сайа оҕустаран Салгылаан баран, -- Аал уотугар, Алаһа дьиэтигэр Айхаллаан киирбит эбит... П. Ойуунускай. Сандаарар сайылык Саппаҕыра нуурайдаС. Васильев
2 · туохтуур
- Саппахтан, чараас былыт, туман бүрүйэн күлүгүр, балаадый (күнү, халлааны этэргэ)
Нууччалыы
- Заволакиваться лёгкими облаками, туманом и т. п. ; тускнеть (о солнце, небе)
- Өндөл дьүрүс халлаан Өһөхтүйэ өлбөөдүйдэ, Сандал маҥан халлаан Саппаҕыра сабыһынна. С. Тимофеев. Сарсыардаттан да былыттаах, саппаҕырбыт күн саҕаланан, мин "Көмүс гектар" үлэ-сынньалаҥ лааҕырыгар саараҥныы-саараҥныы баран истим"ББ"
- Сырдык дьүһүҥҥүн сүтэрэн, хараар, хараҥатый, күлүгүр. Θ Теряя ясность, яркость, становиться тёмным, тусклым (о теле и предметах). [Сабыйа Баай хотун] Хоҥорой дуопсун тумулугар Самаан сайын дайдытын Сайаҕас салгыныгар Саппаҕырбыт этин Сайа оҕустаран Салгылаан баран, -- Аал уотугар, Алаһа дьиэтигэр Айхаллаан киирбит эбит... П. Ойуунускай. Сандаарар сайылык Саппаҕыра нуурайдаС. Васильев
3 · туохтуур
- Сабыстыбыт, балаҕырбыт дьүһүннэн (хол. , утуктаан, санааҕа ылларан)
Нууччалыы
- Становиться хмурым, сумрачным (напр. , от усталости или неприятных переживаний); мрачнеть, раскисать. [Катя] соторутааҕыта ытаан саппаҕырбыт сирэйигэр хайыы-үйэ үөрүү эрэ күлүмэ өрөгөйдөөбүтэ
- Н. Лугинов. Биһиги манна чугас уруулаах этибит, олус ымсыы, кэччэгэй, саппаҕырбыт харахтаах, ааттыын Сабыстай диэн киһи. Н. Заболоцкай. Уол эмээхсин арбы-сарбы буолбутуттан, сирэйэ-хараҕа саппаҕырбытыттан дьиксинэ санаабыта. Э. Соколов. "Тоҕо саппаҕырдыҥ, иирсэн кэллиҥ дуу, тугуй?" - диэн ийэтэ ыйыттаКэпсээннэр
4 · туохтуур
- Кэхтэн-самнан өлбөөр, өлбөөдүй
Нууччалыы
- Омрачаться чем-л. , блекнуть, меркнуть (напр. , о мыслях, счастье)
- Мөлтүүр-ахсыыр кэмҥэ саныыр санаа саппаҕырар, өйдүүр өй күлүктүйэр буолар да эбит. Н. Абыйчанин. Саас тухары саппаҕырбат саргы-өрөгөй сандаарыйдын! С. Васильев. Дьоллоох буолуҥ, тапталгыт хаһан даҕаны саппаҕырбатын. В. Протодьяконов. Умсугуйдум кини саппаҕырбат сарсыҥҥы сардаҥалаах күнүгэр, кини киэҥ кэскилигэр, уһун олоҕорГ. Нынныров