сирэйдээ
1 · туохтуур
- туохт
- Өр-өтөр буолбатаҕа, сонос бэрэбинэлэри сирэйдии суорталаан тыраап охсоллор. Н. Якутскай. Хабырыыс Чакыананы кытта быыс буолар тоһоҕону сирэйдии охсон бэлэмниэхтээхтэр. А. Сыромятникова. Балаакка таһыгар титириги суоран сирэйдээбит уһун остуоллаахпыт"ХС"
2 · туохтуур
- Хатырыгын ыраастаан, маһа кылбаччы көстүөр диэри хаптаччы суор
Нууччалыы
- Очистить бревно от коры и стесать с одной стороны так, чтоб была ровная плоская поверхность
- Өр-өтөр буолбатаҕа, сонос бэрэбинэлэри сирэйдии суорталаан тыраап охсоллор. Н. Якутскай. Хабырыыс Чакыананы кытта быыс буолар тоһоҕону сирэйдии охсон бэлэмниэхтээхтэр. А. Сыромятникова. Балаакка таһыгар титириги суоран сирэйдээбит уһун остуоллаахпыт"ХС"
3 · туохтуур
- Ханна эмэ кэлэ, тиийэ сырыт, сирэйгин көрдөр (үксүгэр буолб. ф-ҕа тут-лар. )
Нууччалыы
- Появляться где-нибудь, бывать где-нибудь (обычно употр. в отриц. ф. и отриц. оборотах)
- "Аны тыымпы күөлү икки атахтаах сирэйдиир да үһүө", - диэн курутуйа саныы-саныы, мин тыа диэки тахсан истим. Н. Неустроев. Ааныс Василий Макаровиһы аанньа билбэт этэ, оскуоланы сирэйдээбэтэх киһи. А. Сыромятникова. Оҕонньор -- куораты сирэйдээбэтэҕэ"ХС"
4 · туохтуур
- тылы кытта туттуу түһүгүнэн ситимнэспит урут сыһыат туохтуур форматыгар: "киминэн-тугунан эмэ тустаан" диэн суолтаҕа туттуллар
Нууччалыы
- В форме деепричастия на -ан в сочетании с существительными в орудном падеже употребляется в значении: “в лице кого-л. , при посредстве кого-л. ” Ити Борисов, Саввинов Валерийдарынан ыччаты бары сирэйдээн көһүүнсүйбүтүнэн ааҕар табыллыбат
- Э. Соколов. [А. Е. Кулаковскай] сүүһүнэн дьон уопсай өрүттэрин аата-суола суох киһинэн сирэйдээн көрдөрөрү ордорор. ФЕВ УТУ. Соловейынан, кырбыйынан сирэйдээн, поэт кимнээхтэри көрдөрбүтүй?КФП БАаДИ
5 · туохтуур
- Урут сыһыат туохтуур форматыгар "тус анаан-минээн" диэн суолтаҕа туттуллар
Нууччалыы
- В форме деепричастия на -ан употребляется в значении: "лично, персонально"
- Саҥа сири барытын эппиэттээх хаһаайыҥҥа сирэйдээн туттаран эрэ ситиһиэххэ сөп. ПАК НТ. Холкуостаахтар үлэлэрэ сирэйдээн ыйыллыбатКХҮТ
6 · этии
- Сири-саары сирэйдээ - сир-буор сирэйдээ диэн курдук (көр сир-буор). Бэйикэй, хара ыт, бу айылаах оҥордоххун, сири-саары сирэйдиэм, кулугур кулгаахтыам. Эрилик Эристиин. Хайдах гынан Сэргээйэп уолун сири-саары сирэйдиэм буолла. М. Доҕордуурап. Сир-буор сирэйдээ көр сир-буор. Абаҕата Чоочо кэлэн: "Акаары, үөрэн!" - диир, Сир-буор сирэйдээтиҥ диэн Сирэйигэр силлиир. И. Чаҕылҕан. [Арыгы] хайдахтаах да өйдөөҕү өйүн сүүйэр, бэртэри да бэтиннэрэр, сир-буор сирэйдиир амырыын аптаах ас буоллаҕа. "ХС"