тарый
1 · туохтуур
- Туох эмэ үрдүн хастыы тардан, сотон, хаһыйан бэйэҥ диэки эбэтэр туора сыҕарыт
Нууччалыы
- Сгребать, выгребать, отгребать; что-л. рассыпающееся, смахивать с чего-л
- Тыа саҕатыгар тиийэн куобах уоһун тарыйан мин умуһаҕы начаас хаспытым. Далан. Баттаҕа сирэйин саба түспүтүн Нина киэр тарыйар. Н. Якутскай. Чохтон маһынан тарыйан, үппүт хатыыстарын оротолуур. А. Сыромятникова. "Бандьыыт үспүйүөнэ буолуохпун баҕарбаппын!" – диэт, остуолтан аһылыгы сиргэ тарыйан кэбистэПНИ ДКК
- Оннук сыҕарытан тугу эмэ тугунан эмэ сап, көм. Θ Гребя засыпать что-л. чем-л. сыпучим сверху. Киһи суола кэлэн олох мас хаптаһынын сыыһынан уонна тамыйах өрүөтүн кэлтэкэтинэн буору тарыйан, иннэ быһаҕас түспүтүн толоро сатыыр эбит. Эрилик Эристиин. Ити түөһэйбит ыт эрэйдээх өллөҕүнэ, таах соһон кэбиһээйэҕит, иччитин аттыгар буорунан тарыйан кэбиһээриҥ. И. Гоголев. Бөрө хапкаанын иитэн баран, отунан саба тарыйбыттараИ. Федосеев
2 · этии
- Быһа (саба) тарыйан көр быһа I. Билигин уон төрдүс баһа бэлэм, быһа тарыйан эттэххэ, ити – суруйуу аччыгый аҥаара. Н. Габышев. Чэ, тугу омуннуомуй, быһа тарыйан эттэххэ сытыы тыаллааҕар арыый бытааннык, сыыдам массыынатааҕар арыый түргэнник айанныыр киһи буоллум. Н. Заболоцкай. Саба тарыйан эттэххэ, кыралыын, бөдөҥнүүн, арааһа сүүсчэкэ -- уобарастары оонньообутум буолуо. ЕА НТ. Ср. тув. , алт. , хак. , с. -юг. тары ʻсеять, засеиватьʼ