ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

тарҕат

1 · туохтуур

  • туохт
  • Илиигинэн ыспакка - Илистэ ырбакка, Сиэмэни сиэйэлкэ быраҕар, Сирбитин дэхсилии тарҕатар. Күннүк Уурастыырап. Муннугу, хатырык сыыһын, өтөҕөнү, сүгэ олугун -- уматан истилэр уонна күлүн тарҕата ыстардылар. М. Доҕордуурап. Чуумпуран турбут хойуу салгын, кыра саҥаны-иҥэни барытын бэйэтигэр иҥэрэн, оргууй күөгэтэ тарҕатта. А. Фёдоров. Онуоха уоҕурдууну тиэйэ сылдьан тарҕата ыспакка, уу сүүрэр ханаалыгар куттулар. ЕПТДь

2 · туохтуур

  • Тугу эмэ киэҥник тэнит, кэҥэт, киэҥ сири хабар гын

Нууччалыы

  • Расширить границы, сделать более обширным распространение чего-л
  • Илиигинэн ыспакка - Илистэ ырбакка, Сиэмэни сиэйэлкэ быраҕар, Сирбитин дэхсилии тарҕатар. Күннүк Уурастыырап. Муннугу, хатырык сыыһын, өтөҕөнү, сүгэ олугун -- уматан истилэр уонна күлүн тарҕата ыстардылар. М. Доҕордуурап. Чуумпуран турбут хойуу салгын, кыра саҥаны-иҥэни барытын бэйэтигэр иҥэрэн, оргууй күөгэтэ тарҕатта. А. Фёдоров. Онуоха уоҕурдууну тиэйэ сылдьан тарҕата ыспакка, уу сүүрэр ханаалыгар куттулар. ЕПТДь

3 · туохтуур

  • Элбэх кимиэхэ-туохха эмэ тиийэр гына үллэр, түҥэт

Нууччалыы

  • Раздавать что-л. кому-л. , распределять между кем-чем-л. , разносить; расставлять что-л. на чём-л
  • Сарсыарда Боскуо остуолга чааскы тарҕата туран ыйытта. А. Софронов. Билээгэлэргэ сылаас чэйи аҕалан саллааттарга тарҕаталлар. Н. Якутскай. Баайбын-дуолбун барытын Бар дьоҥҥо тарҕатыам. С. Васильев. Куруһуок чилиэннэрэ "Тыҥ кырыыта" диэн ааттаах литературнай сурунаалы таһааран, тыа оскуолатыгар кытта тарҕаталлара"ХС"

4 · туохтуур

  • Элбэх дьон билэрин курдук гын, элбэх дьону хабар курдук тэнит

Нууччалыы

  • Сделать доступным, известным для многих, распространять
  • Холкуос мындыр ыччаттарын Холбоон илдьэ сырыттыҥ, Урал дьоһун саталларын, Уопуттарын тарҕаттыҥ. П. Тобуруокап. [Маайыс:] Ол ким сымыйа хобу тарҕатарый? С. Ефремов. Илин Сибииргэ көҥүл иһин охсуһуу кутаатын умата, үөрэҕи-билиини тарҕата баран иһэрэП. Филиппов

5 · туохтуур

  • Дьону түмсүүлэриттэн босхолоон ыыталаа, үрүө-тараа ыыт

Нууччалыы

  • Распустить людей, освободив от обязанностей, занятий
  • Оҕолору тарҕатан баран, куукунаҕа илиитин сотто турар учууталга Бэдэһиэйэп нөрүс гынна. Бэс Дьарааһын. Лиэп Буудап Тиэхээни эттиэҕин Дьон бэрдэ баар буолан туттулар. Ол иһин мунньаҕы тарҕатан Үҥсүүнэн тылланан бардылар. Эрилик Эристиин. Мотуруостар бөлүөхсэн турар дьону киэр силэйэллэрэ, тарҕаталлараИ. Никифоров

6 · туохтуур

  • Туох эмэ буолбуккун (хол. , санааҥ түспүтүн) тугунан эмэ аралдьытан аһар, таһаар

Нууччалыы

  • Отвлечься от чего-л. (напр. , от неприятных мыслей, забот), снимать (напр. , усталость, боль)
  • Ити курдук абарбыт санаатын тарҕатан, Сэмэнчик тыа устун баран истэ. Н. Неустроев. Үүттээх чэй барахсан уоскутар, Сынньатар, Сылааны тарҕатар. П. Тобуруокап. Ол онно ыарыытын тарҕата таарыйа, дьаарбайан баран бэҕэһээ киэһэ кэлбитэ. М. Доҕордуурап. Эн кинини таптаабаккын, эдэр уоххун, күннээҕи таҕылгын тарҕатаҕынН. Босиков

7 · этии

  • Хааҥҥын тарҕат - этиҥ-сиинин улугурбутун тугу эмэ гынан аһар (хол. , хамсанан) Хайа, эдэр киһи дьахтарга наадыйарыҥ манан буолуо дуо, хааҥҥын тарҕатыаҥ, уоххун харатыаҥ. П. Ойуунускай. Туос сандалы остуолга Тула олорон чуоҕустулар, -- Хатан арыгынан Хааннарын тарҕаттылар. С. Зверев. Ханна илдьэн иһэҕин? Хата, аҕал эрэ миэхэ, Хааммын тарҕата таарыйа, Хаамар-сиэлэр ардынан Халыһытан тиэрдиэхпин! П. Ойуунускай

Нууччалыы

  • Снимать напряжение, разгонять кровь (напр. , двигаясь)

«Т» буукуба