ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

түктүйэ

1 · аат тыл

  • , эргэр. Бүтэй тигиилээх туос иһит (былыр өлбүт киһи үөрүн ойуунунан туттаран, хаайан илдьэ сылдьар эбэтэр балыгы уган хаһааныллар)

Нууччалыы

  • Наглухо зашитый берестяной сосуд (в к-ром в старину хранили пойманный с помощью шамана дух умершего (ёр) или долго хранили рыбу)
  • Маныаха дьахтар биирдэ тиит мутугар түктүйэҕэ угуллубут уол оҕо ыйанан турарын булан ылан оннугар кыыс оҕотун уган быраҕан кэлэр. Саха сэһ. I. Буоба эмэгэти түктүйэтигэр төттөрү симэн баран, таһырдьа таһааран саһаан быыһыгар кистии анньан кэбиспит. "Күрүлгэн". Барчаны улахан туос түктүйэлэргэ (холлоҕосторго) ыга симэн, хаппахтыы тигэн баран, таһынан уу киирбэт гына ыаһыыллара уонна күөл ортотугар дьаакырдаан тимирдэллэрэ"ХС"

2 · этии

  • (Туос) түктүйэ таҥара эргэр. – былыргы сахалар аһыйар киһилэрэ өллөҕүнэ, үөрүн дьүһүнүн ойууҥҥа оҥорторон уктаран баран ытыктаан дьиэлэригэр туруорар түөрт муннугунан сиэллээх, ойуулаах бүтэй тигиилээх туос иһиттэрэ Түүн үөһэ буолуута түктүйэ таҥара ыйанан турар хаппахчытын иһэ сыыйа көҕөрө сырдаата. И. Гоголев. Ол [өлбүт] кыыстарын салгын кутун түктүйэ таҥараҕа дьүһүйтэрэн илдьэ сылдьаллар. "ХС". Ср. эвенк. тукту, туктуе ʽкруглый берестяной короб для рыбы’

Нууччалыы

  • Изображение духа (ёр) почитаемого покойника (покойницы), зашитое шаманом в берестяной коробке, украшенной по четырём углам конскими волосами и покрытой орнаментом, которое якуты хранили дома как икону

«Т» буукуба