түөкүн
1 · аат тыл
- Уорар-талыыр идэлээх киһи, уоруйах
Нууччалыы
- Тот, кто занимается воровством, вор, жулик, мошенник
- Киир, төнүн, уорбут, талаабыт түөкүн курдук тоҕо күрэнниҥ? Болот Боотур. Куһаҕан дьаллыкка ылларбыт, уорар идэлэммит, түөкүн буолбут. Күннүк Уурастыырап. Биирдэ дьаарай түөкүн Антон Семёнович остуолун дьааһыгыттан чаһытын уоран ылбытаЧКС ОИиСТ
2 · аат тыл
- Албын-көлдьүн, халбархай киһи
Нууччалыы
- Обманщик, плут, проходимец
- Бу түгэх дойду түөкүнэ, Дириҥ дойду дьиккэрэ, Тылын кыһыытын, Айаҕын абатын Көрөллөр, көрбөттөр, оҕолор! Ньургун Боотур. Дьэ, түбэстигит эбээт, хара түөкүттэр! Амма Аччыгыйа. [Турахин:] Сотто уола Бурхалей түөкүнү тутуҥ, бүгүн соруйан ууга симэн өлөрө сыста!Эрилик Эристиин
- Алдьархайдаах албын, түөкүн киһи үөскээбит. Саха фольк. [Хабдьылар] Олус да түөкүн көтөрдөр буоллахтара эбээт. Амма Аччыгыйа. [Маайыс:] Бу биһиги холкуоспут иһигэр биир түөкүн, албын киһи баар. С. Ефремов. Ср. тюрк. төгүн, төҕүн ʽложь, неправда’
3 · аат тыл
- күл. -ооннь. Оонньуу-күлүү курдук кэпсэтэргэ: баранаак
Нууччалыы
- Говорят также в шутливом тоне: мошенник, хитрец
- Түөкүттэр мас да хаалларбаттар. Амма Аччыгыйа. [Коля:] Туох буоллулар бу түөкүттэр [ньирэйдэр]?"ХС"
4 · даҕааһын
- суолт. Киитэрэй, албынныыры сатыыр
Нууччалыы
- Хитрый, лукавый
- Бу түгэх дойду түөкүнэ, Дириҥ дойду дьиккэрэ, Тылын кыһыытын, Айаҕын абатын Көрөллөр, көрбөттөр, оҕолор! Ньургун Боотур. Дьэ, түбэстигит эбээт, хара түөкүттэр! Амма Аччыгыйа. [Турахин:] Сотто уола Бурхалей түөкүнү тутуҥ, бүгүн соруйан ууга симэн өлөрө сыста!Эрилик Эристиин
- Алдьархайдаах албын, түөкүн киһи үөскээбит. Саха фольк. [Хабдьылар] Олус да түөкүн көтөрдөр буоллахтара эбээт. Амма Аччыгыйа. [Маайыс:] Бу биһиги холкуоспут иһигэр биир түөкүн, албын киһи баар. С. Ефремов. Ср. тюрк. төгүн, төҕүн ʽложь, неправда’