утарсыы
1 · аат тыл
- аат
- Өстөөххө күүстээх утарсыыны оҥордубут. ù [Өстөөх] эрдэттэн бэлэмнэммит окуопаларга, траншеяларга кэлэн түһээт, утарсыылара улаатта, уоттара күүһүрдэ. ССС. [Доҕоороп] ыҥырыынан кэлбит милииссийэ үлэһиттэригэр утарсыыны оҥорбут"ХС"
2 · аат тыл
- Күүһүнэн киириигэ эбэтэр саба түһүүгэ утарылаһыы, өрөлөһүү
Нууччалыы
- Противодействие насильственным действиям или нападению, натиску
- Өстөөххө күүстээх утарсыыны оҥордубут. ù [Өстөөх] эрдэттэн бэлэмнэммит окуопаларга, траншеяларга кэлэн түһээт, утарсыылара улаатта, уоттара күүһүрдэ. ССС. [Доҕоороп] ыҥырыынан кэлбит милииссийэ үлэһиттэригэр утарсыыны оҥорбут"ХС"
3 · аат тыл
- Ким эмэ баҕа санаата олоххо киирэригэр утарылаһыы, өрөлөһүү; кимиэхэ-туохха эмэ бас бэриммэт буолуу, туохха эмэ сөбүлэспэт буолуу
Нууччалыы
- Противодействие воле, желаниям кого-л. ; неподчинение кому-чему-л
- Оҕонньор сиэнэ соҕуруу үөрэххэ барарын утарсыы киэнэ кытаанаҕа. Кэргэнин өттүттэн утарсыы баарын үрдүнэн биир үрүүмкэни иһэн кэбистэ. ù 1929-1930 сыллардаахха Сергучев нэһилиэк сэбиэтин салайар уонна кытаанах кылаас охсуһуутун усулуобуйатыгар кулаактар -- харса суох утарсыыларын хам баттаан туран, холбоһуктааһыны ыытарССЛИО
4 · аат тыл
- Бэйэ-бэйэҕэ сөп түбэспэт, утарыта буолуу, көстүү
Нууччалыы
- Противоречие. [Захар:] Биирдэ баран эттэххэ, эн биһикки үлэбитинэн даҕаны, идэбитинэн да тэҥмит
- Онон олохпутугар туох да утарсыы баар буолуо дии санаабаппын. С. Ефремов. [Култуурнай өрөбөлүүссүйэ] өй уонна быччыҥ үлэлэрин икки ардыларынааҕы утарсыыны суох оҥорорго көмөлөстө. ПЭ. Олоххо баары наһаа киэргэтэр суруйааччы олох уустугун, утарсыытын, хараҥа өттүлэрин кырдьыгынан кыайан арыйбатВГМ НСПТ
5 · аат тыл
- филос. (үксүгэр э. ахс. ). Айылҕа уонна уопсастыба предметтэригэр, көстүүлэригэр баар утарыта өрүттэр сыһыаннаһыылара
Нууччалыы
- Противоречия (отношение противоположностей внутренне присущих предметам и явлениям природы и общества)
- Биһиэхэ судаарыстыба уонна үлэһиттэр икки ардыларыгар утарсыы суох. МАЕ КТТС. Короленко "Макар түүлүгэр" кылаассабай утарсыы муҥутуу тыҥаабытын, улахан социальнай өрөбөлүүссүйэ чугаһаабытын көрдөрбүтэ. ССЛИО. Билиҥҥи бириэмэҕэ -- дириҥ ис утарсыылар ордук сытыырхайан иһэллэр, үлэ уонна хапытаал икки ардыларыгар охсуһуу күүһүрэр, собостуопкалар ахсааннара үксүүрСГПТ
6 · аат тыл
- физ. Эттик ханнык эмэ сабыдыалга, дьайыыга, уларыйыыга-тэлэрийиигэ утарылаһар дьоҕура
Нууччалыы
- Сопротивление
- Салгын утарсыыта улаатан, сөмөлүөтүм адьас сиргэ күр гына түһүөх курдук. КИ АДББ. Холбонор оруудьуйалар уопсай утарсыылара (төттөрү тардыһар күүстэрэ) тыраахтар тардар күүһүгэр тэҥнэһэр