уулан
1 · туохтуур
- туохт
- Ардыгар сарсыарда эрдэ от үрдүгэр түспүт сииги плащбалаакканан холбуйан ылабыт. Үс-түөрт төгүл холбуйдахха курууска аҥаара ууланабыт. "Чолбон". Гидроэнергиэтиктэр киин сирдэрэ Чернышевскай бөһүөлэк Бүлүүттэн ууланан олорор"ХС"
2 · туохтуур
- Иһэр уулаах буол
Нууччалыы
- Иметь питьевую воду
- Ардыгар сарсыарда эрдэ от үрдүгэр түспүт сииги плащбалаакканан холбуйан ылабыт. Үс-түөрт төгүл холбуйдахха курууска аҥаара ууланабыт. "Чолбон". Гидроэнергиэтиктэр киин сирдэрэ Чернышевскай бөһүөлэк Бүлүүттэн ууланан олорор"ХС"
3 · туохтуур
- Уунан бүрүлүн; уунан туол
Нууччалыы
- Обводняться; затопляться
- Чурапчы кэнники ууланна, Куохара үрэҕэ угуттаан. Баал Хабырыыс. Хантан кэлбитэ биллибэккэ эрэ, былыргытын курдук, маһын саҕатыттан ыла ууламмыт. "ХС". Сайын, хайаларга хаар уонна ледник ууллар кэмигэр, өрүстэр ордук толору ууланаллар. КВА МГ
4 · туохтуур
- Бэйэҕэр анаан мууһу, хаары ириэрэн ууга кубулут, уу оҥор
Нууччалыы
- Растапливать лёд, снег для себя
- Оһоҕор оттор маһын бэйэтигэр мастатан киллэртэрэллэрэ, солууругар хаар ууланара. ПНИ ДКК. Маспытын мастанабыт, муус ылынабыт, уубут куһаҕан буолан туттарбытыгар хаар ууланабыт"Саха с. "
5 · туохтуур
- Испиири бэйэҥ (бэйэҕэр анаан) уулаа
Нууччалыы
- Разбавлять спирт водой (для себя)
- Ити испиир тобоҕун ууланан ис. Тыыннаах испиири ууланан истилэр"ХС"
6 · туохтуур
- Аһара бус, сымнаан хаалыаххар диэри хараарчы бус (үксүгэр отон туһунан)
Нууччалыы
- Перезреть до черноты (преимущественно о бруснике)
- Оҕо сылдьан ыкса күһүн ууламмыт отону тииспит кыйыар диэри үргээн сиир этибит. Күүлэлээх аартыгын ээйигэр сайын окко киирэр саҕана сир аһыттан саамай эрдэ ситээччи болбукта буһан уулана ньолньолҕойон турарын тотуохпутугар диэри сиирбитС. Маисов
7 · туохтуур
- Алтан булкаастаах буол (көмүс туһунан)
Нууччалыы
- Иметь примесь меди (о серебре, золоте)
- Ууламмыт көмүс
8 · туохтуур
- Буоһаа, буос буол (сүөһү, кыыл туһунан)
Нууччалыы
- Оплодотворяться (о скотине, животных): стать стельной (о корове), жеребой (о кобыле); беременеть (о самках нек-рых животных)
- Сорохторун муоһа саҥа саралаан эрэр – олору кыра эбэтэр эрдэ ууламмыт табалар дэстилэр. Я. Семёнов. "Ынахтарым ыаппат буолбуттара ыраатта, бэйдиэ баран хаалаллар, быйыл ууланаллара биллибэт", – диэн үҥсэргиир. Тускун. Кыылы иитээччилэр кырсалары ууланалларын саҕана аһатыыга ураты болҕомтолорун ууралларАВЛ ГСФ
9 · этии
- Хараҕа ууланна – хараҕын уута таҕыста; уйадыйан, ытыахча буолла Сэмэнчик, ытаама… – Настя хараҕа толору ууламмыт, сэҥийэтэ биир кэм ибигирэс буолбут. Н. Якутскай. Маша дьааһыгын аһан, сибэкки ойуулаах сиидэс ырбаахыны хостоон таһааран, киниэхэ уунна. – Ыл! Татыйаас икки илиитэ титирэстээтэ, хараҕа ууланна. М. Доҕордуурап
Нууччалыы
- Его глаза увлажнились; расчувствовавшись, он чуть не заплакал