Ис хоһоонно- халы мааргы – 1) салаҥ, мөлтөх, олус судургу оҥоһуулаах (оҥоһук, тутуу туһунан)
Нууччалыы
- Аляповатый, грубый, неаккуратный, так себе (об изделиях, сооружениях)
- Ол эрээри ох саа таһыгар олус халы мааргы оҥоһуулаах гынан баран, бөдөҥ-садаҥ үҥүүнү, эһэ тайыытын, онтон да атын булт сэбин-сэбиргэлин көрөн баран, бары даҕаны хайдах эрэ саҥаларыттан маппыттара. Далан. Халы мааргы моонньохтоох сэргэҕэ ханнык эрэ тыҥырахтаах кыылы маһынан оҥорон олорпуттар. М. Доҕордуурап. Саад улаҕатыгар икки мэндиэмэннээх халы мааргы оҥоһуулаах сарай баара. А. Гайдар (тылб. ); 2) куһаҕан көрүҥнээх, томороон (сирэй быһыытын этэргэ). Θ Невзрачный (о лице). Мардьааһай сирэйинэн халы мааргытын иһин, баай-тот киһи оҕото. Т. Сметании. Халы мааргы, кып-кыһыл, баҕыстыгас сирэйдээҕин иһин Баҕыстар Баһылай диэн ааттаммыт. Р. Кулаковскай. Маарыйа дьүһүнүнэн халы мааргы, хата, ол оннугар куруутун киэргэнэр. ССЛИО; 3) сиэрэ суох; тоҥкуруун, куруубай. Θ Бессовестный, нечестный; подозрительный, не внушающий доверия. Халы мааргы, кэрэгэй дьоннор, хомойуох иһин, билигин олус кэмчитэ суохтар. Софр. Данилов. Инсэньиэрбит үс тыллаах этиини сатаан оҥорбот халы мааргы тойооску буолан биэрдэ. И. Бочкарёв. Миигин кытта Баринов диэн халы мааргы, киһиргэс, күөх сүрэх, хобуоччу уонна дьэллик киһи эмиэ доҕордоһоро. М. Горькай (тылб. ); 4) куруубай, толоос (тыл-өс). Θ Грубый, непристойный (о речи). Сорох табаарыстар тыллара-өстөрө халы мааргы, култуура өттүнэн намыһах буолар. В. Титов. Күннүк Уурастыырап халы мааргы тыллаах-өстөөх, сытыы, бэргэн уобарастара суох айымньылары туох баарынан сирэйгэ этэртэн тардыммат. "ХС". Мардьааһай халы мааргы тыллаах-өстөөх -- киһи. КНЗ ТС; халы мааргытык – модорооннук; толоостук. Θ Топорно; грубо. Халы мааргытык баллырдаан суоруллубут сыҥаһалардаах хас да оронноох. Г. Колесов. Ол тугуй даа?! Дьүөгэм, бэйэҕинэн Халы мааргытык ыйыттаххын даа! Р. Баҕатаайыскай. Тылы-өһү мээнэ халы мааргытык туттар дьону хас биирдии киһи тута билиэн сөпВ. Кондаков
← «Х» буукуба
