хамсык
1 · аат тыл
- , эргэр
- Дьэ, харыһыктаах Хаарыаннаах ийэ дойдуттан Хара арахсыахпар диэри Хара төлөн буоламмын Хамсыгы халбарыттым. Саха фольк. [Порни:] Ыалларым барааннарын үөрүн хамсык хамыйдын, оттон миэнэ үөскээтин-үөдүйдүн… Пьесалар-1960. Омоҕой Баай саҕана сүөһүгэ түһэр үөн-көйүүр олох суох эбит. Кэнники Үрүҥ Айыы үөһэттэн соруйан хамсык оҥорон түһэрбитБСИ ЛНКИСО-1938
2 · аат тыл
- Сүөһүгэ элбэх өлүүнү-сүтүүнү таһаарар дьаҥ; сүөһү ньимиччи өлүүтэ
Нууччалыы
- Мор среди скота, падёж скота, эпизоотия
- Дьэ, харыһыктаах Хаарыаннаах ийэ дойдуттан Хара арахсыахпар диэри Хара төлөн буоламмын Хамсыгы халбарыттым. Саха фольк. [Порни:] Ыалларым барааннарын үөрүн хамсык хамыйдын, оттон миэнэ үөскээтин-үөдүйдүн… Пьесалар-1960. Омоҕой Баай саҕана сүөһүгэ түһэр үөн-көйүүр олох суох эбит. Кэнники Үрүҥ Айыы үөһэттэн соруйан хамсык оҥорон түһэрбитБСИ ЛНКИСО-1938
3 · аат тыл
- үөхс. Киһини сэнээн, үөхсэн этэргэ туттуллар тыл
Нууччалыы
- Бранное слово
- Хайа дойду хамсыгаҕын?ПЭК СЯЯ
4 · этии
- Хамсык хараҕын харахтан фольк. – өстөөххүн өлөрөргө-өһөрөргө, кыргарга-кыдыйарга бэлэм буол Мин, кырдьык, өһөгөйдөөх санааны сананан, хамсык хараҕын харахтанан, хахай хаанын хааннанан барарга олоробун. Далан. Дагдаҕар баатыр диэн харса хабыра суох бөтөс : "Утарсар баар буоллаҕына утарсыахпыт, -- хамсык хараҕын харахтаныахпыт буоллаҕа дии", – диэтэ. "ХС". Ср. бур. хамшаг ‘эпидемия’, тув. камдьык ‘чума, зараза’
Нууччалыы
- Быть готовым к уничтожению, истреблению врага, не знать пощады к врагу