ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

хаппар

1 · аат тыл

  • , эргэр
  • Наҥнайа, өттүгүттэн сүөрэн ылан, киистэлээх, оҕуруолаах хаппары Сардаана кыыһыгар бэлэхтиир. Суорун Омоллоон. Маша кистээбит тирии хаппарын ылан кэппитэ уонна харчытын сороҕун кистии уктубута. Н. Якутскай. Саҕынньаҕын иһинэн кэтэ сылдьар хаппарыттан хататын ылан сахта, саһаҕаҕа уот хатаан, дьиэ иһин сырдатан көрдөБолот Боотур
  • Ат ыҥыырыгар холбуу баайыллар обургу соҕус хаа. Θ Сумка, подвязываемая к седлу лошади. Саһылы Дагдаҕар ыҥыырын хаппарыгар уктубута. Далан. Фотограф киһи хаппар курдук сүгэ сылдьар тэрилэ аата-ахса суох үгүс. С. Федотов. [Паабылап] Хаппары ылан ампаарга киирэн сүөкүүр. Солоҥдо, кырынаас, тииҥ, саһыл тириитин араартаан ааҕарН. Туобулаахап

2 · аат тыл

  • Араас кээмэйдээх, быһыылаах-таһаалаах ол-бу кыра малы (хол. , иннэлиги, сүүтүгү, чокууру, кыаны, хамсаны) угарга аналлаах сиэп курдук туттуллар, курга бааныллар эбэтэр санныга кэтиллэр сарыы эбэтэр тирии хаа

Нууччалыы

  • Небольшая кожаная или ровдужная сумочка (кошелёк, кисет, мешочек), подвязываемая к поясу вместо кармана, или надеваемая через плечо, для хранения мелочи (напр. , напёрстка, игольника, трубки, огнива)
  • Наҥнайа, өттүгүттэн сүөрэн ылан, киистэлээх, оҕуруолаах хаппары Сардаана кыыһыгар бэлэхтиир. Суорун Омоллоон. Маша кистээбит тирии хаппарын ылан кэппитэ уонна харчытын сороҕун кистии уктубута. Н. Якутскай. Саҕынньаҕын иһинэн кэтэ сылдьар хаппарыттан хататын ылан сахта, саһаҕаҕа уот хатаан, дьиэ иһин сырдатан көрдөБолот Боотур
  • Ат ыҥыырыгар холбуу баайыллар обургу соҕус хаа. Θ Сумка, подвязываемая к седлу лошади. Саһылы Дагдаҕар ыҥыырын хаппарыгар уктубута. Далан. Фотограф киһи хаппар курдук сүгэ сылдьар тэрилэ аата-ахса суох үгүс. С. Федотов. [Паабылап] Хаппары ылан ампаарга киирэн сүөкүүр. Солоҥдо, кырынаас, тииҥ, саһыл тириитин араартаан ааҕарН. Туобулаахап

3 · аат тыл

  • Ойуун таҥаһа : уҥа саннын диэки ыйанар, кыырар кэмигэр абааһылары кытта күөн көрсөрүгэр хахха буолан, кинилэри тэйитэр аналлаах түөрт муннуктаах тимир

Нууччалыы

  • Четырёхугольная железная пластина, висящая на правой стороне борта шаманского костюма в виде клапана косого бокового кармана; символический щит шамана, отражающий удары злых духов во время борьбы с ними в процессе камлания

4 · этии

  • Маныыһыт хаппара – маныыһыт суумката диэн курдук (көр маныыһыт). Биир сыллаах сыыс оттортон маныыһыт хаппара ордук элбэх. Хабах хаппар көр хабах. Кыыс хабах хаппарыттан хомуһун таһааран оонньоон дьырылаппытынан барда. Хаппар куҥ көр куҥ. [Бааһырбыт Сэмэн] Хардыылаатаҕын аайы, хаҥас атаҕын хаппар куҥун иһинэн иннэнэн тэһитэ кэйэргэ дылы. Н. Якутскай. Сөпкө сайдыбыт быччыҥнаах инниттэн-кэнниттэн көрдөххө хаптаҕай соҕус көрүҥнээх, түөһэ, лаппаакыта, сиһэ, самыыта уонна хаппар куҥа сөпкө толорулар. Сылгыһыт с. Холун битийэрин аалсыһар сирин хонноҕун анна, өрөҕөтүн кытта тардыһан холбоһор сирин быттыга, аалсыһар куҥун ис хаппар куҥа дииллэр. СЭЭУоК. Ср. ДТС хап ‘сосуд, бурдюк, мешок’, тат. капчык ‘мешок, торба’

«Х» буукуба