харахтаах
1 · аат тыл
- аат
- Оҕонньор Дьон кэпсэтэрин иһиллиирэ биллибэт, эбэтэр, былыр, харахтаах эрдэҕинэ хайдах сылдьыбытын санаан, курутуйан олороро биллибэт. Н. Неустроев. "Харахтаах киһи саппын уган кулу эрэ" – диэтэ сымнаҕас куолаһынанХомус Уйбаан
- Хараҕынан көрбөт, хараҕа суох. Θ Слепой, незрячий. Кини туохтан хараҕа суох буолбутун бэйэтэ да билбэт. П. Ойуунускай. Иһиччит Ньукулай Томторук диэн икки хараҕа суох имииһит оҕонньору кытта кэпсэтэ олорор. Болот Боотур. Ийэтэ икки хараҕа суох, киһи дьүүл-дьаабы аахсыбат балай эмээхсинэЭрилик Эристиин
2 · аат тыл
- Көрөр; сытыытык көрөр (киһи)
Нууччалыы
- Зрячий; обладающий хорошим зрением (человек)
- Оҕонньор Дьон кэпсэтэрин иһиллиирэ биллибэт, эбэтэр, былыр, харахтаах эрдэҕинэ хайдах сылдьыбытын санаан, курутуйан олороро биллибэт. Н. Неустроев. "Харахтаах киһи саппын уган кулу эрэ" – диэтэ сымнаҕас куолаһынанХомус Уйбаан
- Хараҕынан көрбөт, хараҕа суох. Θ Слепой, незрячий. Кини туохтан хараҕа суох буолбутун бэйэтэ да билбэт. П. Ойуунускай. Иһиччит Ньукулай Томторук диэн икки хараҕа суох имииһит оҕонньору кытта кэпсэтэ олорор. Болот Боотур. Ийэтэ икки хараҕа суох, киһи дьүүл-дьаабы аахсыбат балай эмээхсинэЭрилик Эристиин
3 · аат тыл
- харыс. т. Киһи
Нууччалыы
- Человек (букв. имеющий глаза)
- Саха Бэһиэлэйэп саллар-сааһын тухары мин хара көлөһүммүн эммитин харахтаах бары көрбүт, кулгаахтаах бары истибит суола ини. Амма Аччыгыйа. [Нүһэр Дархан:] Бабат, бу Төрөкөй хара түөкүн Мин уолум Киис Бэргэн сонун Кэтэн турар буолбаат! Харахтаах барыгыт көрүҥ! И. Гоголев. Көмүстэн, муостан, мастан да Саха кэрэни айбытын Харахтаах барыта хайгыыр, Сүрэхтээх барыта сөбүлүүр!Баал Хабырыыс
4 · этии
- Туора харах көр туора I. Омолон эбэ балай эмэ киэҥ ахан да, биир да туора харахтаах көрсүбэтэ. П. Ламутскай (тылб. ). Кулгаахтаахха иһитиннэрбэккэ, харахтаахха көрдөрбөккө көр кулгаах. "Харахтаахха көрдөрүмэ, кулгаахтаахха иһитиннэримэ… Мин ыҥырдахпына – ыраах да буоллаххына чугаһаар, суох да буоллаххына баар буолаар, соноҕоһуом" – диэн баран самыытыгар лап гына оҕуста. Саха фольк. Харахтаах көрбөт, кулгаахтаах истибэт сиригэр тиийэн иккиэйэҕин олоруохпут. Болот Боотур. Харахтаах кынчарыйыа, илиилээх охсуо, тыллаах этиэ (саҥарыа) – киһи барыта атаҕастыа (тулаайаҕы эбэтэр дойдутуттан-сириттэн тэлэһийэ сылдьар киһини, үксүгэр оҕону этэргэ) Оҕолорум сордоохтор -- харахтаахтан кынчарыллан, Илиилээхтэн охсуллан, Тыллаахтан этиллэн [муҥнаныахтара]. Өксөкүлээх Өлөксөй
Нууччалыы
- Все, кому не лень, обидят (о сиротах)