хараҕалаа
1 · туохтуур
- туохт
- Тугу барытын ууран-санаан, толкуйдаан, туллаҥнаабат гына тулааһыннаан, халбаҥнаабат гына хараҕалаан оҥороро. Н. Босиков. Аҕабыыт ыллаабытын кэннэ хоруобун хаппахтаан, хараҕалаан бэрт түргэнник, тиэтэйбит курдук, түһэрэн, буор кутан, көмөн киирэн бардылар. Н. Түгүнүүрэп. Эбэтэр тутаах маһы аллара чорбойор оҥорон баран хараҕалаан кэбиһиллэр. ГПП ТО
2 · туохтуур
- Туохха эмэ хараҕата оҥор, хараҕата ук
Нууччалыы
- Приделывать, забивать к чему-л. чекушку
- Тугу барытын ууран-санаан, толкуйдаан, туллаҥнаабат гына тулааһыннаан, халбаҥнаабат гына хараҕалаан оҥороро. Н. Босиков. Аҕабыыт ыллаабытын кэннэ хоруобун хаппахтаан, хараҕалаан бэрт түргэнник, тиэтэйбит курдук, түһэрэн, буор кутан, көмөн киирэн бардылар. Н. Түгүнүүрэп. Эбэтэр тутаах маһы аллара чорбойор оҥорон баран хараҕалаан кэбиһиллэр. ГПП ТО
3 · туохтуур
- Тугу эмэ (хол. , ааны) сыҕарыччы анньан олуллар тоһоҕонон хатаа, бүөлээ
Нууччалыы
- Закрыть на засов (двери)
- Ааны хараҕалаа
4 · туохтуур
- Кими, тугу эмэ өлөрөрдүү уһуктааҕынан (хол. , үҥүүнэн, оҕунан) дьөлө ыт, саай
Нууччалыы
- Пронзить кого-л. насквозь чем-л. острым (напр. , штыком, стрелой)
- Ону Өлбөт Бэргэн бэйэлэрин ытыалаата, иккиэннэрин хара быарга хараҕалаата. ПЭК ОНЛЯ I. Иккис убай, сырҕан эһэлии часкыйаат, тойон убайын сытыы кылыһынан көхсүтүнэн аньыылаах буорга умса хараҕалаабыта. Д. Апросимов. Клим, өйдөөн көрбүтэ, фашист көхсүн Снитко ыстыыгынан хараҕалаан кэбиспит"ХС"
5 · туохтуур
- Туох эмэ уһуктаахха (хол. , мас мутугар, иннэҕэ, бүргэскэ) тугу эмэ дьөлө ас, тис (хол. , оҕуруону, шашлык этин, хатарар, хаһаанар аскын)
Нууччалыы
- Продевая нанизать что-л. на что-л. (напр. , бисер, ожерелье на нитку, шашлык – на шампуры)
- Тииҥнэр мас мутугар хараҕалаан хаһааммыт тэллэйдэрэ түүрүллэ хатан туралларАмма Аччыгыйа
6 · туохтуур
- Кимиэхэ эмэ барар-кэлэр кыаҕы биэрбэккэ, тугунан эмэ олуйан, хааччахтаа
Нууччалыы
- Ставя в затруднительное положение, крепко привязать кого-л. к чему-л. , ограничить кому-л. свободу передвижения
- Оҕонон хааччахтаан, бачча эдэрчи сааспыттан хайдах дьиэ иһигэр хам хараҕалаан кэбиһиэҥий. В. Васильев. [Бардам Байбал] Кыра-хара норуоту бууттаах ыарахан сутуруганан сохсолоох ыар кытаанах үлэтин сүктэрэн-көтөхтөрөн хара көлөһүннэрин сүүрдүбүт, хааннаах хабалаҕа хараҕалаан хара кулут, хамначчыт оҥостубутН. Түгүнүүрэп
7 · туохтуур
- Кими эмэ олус соһутан, уолутан, долгутан, сатаан саҥарбат гына талбаарт
Нууччалыы
- Заставить кого-л. застыть на месте, оцепенеть, пригвоздить кого-л. к чему-л. (от чрезмерного волнения, растерянности)
- Ити тыллар миигин турар сирбэр хараҕалаан кэбиспит курдуктара. И. Федосеев. Кыыс мичилийэ көрбүт харахатара миигин биир сиргэ туруору хараҕалаан кэбиспиттэрэ. А. Фёдоров. "Федя!" – хаһаайка кэргэнин биир тылынан хам хараҕалаан кэбиһэрП. Чуукаар