хастаа
1 · туохтуур
- туохт
- Кини хас да ыраас хонууга хатырык хастаан сиргэ умса уурталаабыта. М. Доҕордуурап. [Оҕонньор] сиэнэ Сашалыын туос хастыы сылдьаллар. "ХС". – Ураһа хаппахчыта буолар туоста хастаан кулуҥ!"Чолбон"
2 · туохтуур
- Сыста сылдьар тугу эмэ (хол. , мас хатырыгын, туоһу) хоҥнорон, арааран ыл
Нууччалыы
- Отрывая, отделять, снимать (напр. , кору с дерева)
- Кини хас да ыраас хонууга хатырык хастаан сиргэ умса уурталаабыта. М. Доҕордуурап. [Оҕонньор] сиэнэ Сашалыын туос хастыы сылдьаллар. "ХС". – Ураһа хаппахчыта буолар туоста хастаан кулуҥ!"Чолбон"
3 · туохтуур
- Туох эмэ сабыытын, хаххатын суйдаа, суох гын
Нууччалыы
- Оголять, обнажать что-л. , срывая, сдирая верхний покров
- Харайдаанап суорҕанын төбөтүттэн хастыы тарпыттарыгар уһугунна. Софр. Данилов. Кумахтаах буору күүстээх тыал хастаан кэбиспит. АЕ СТ
4 · туохтуур
- Тугу эмэ көрдөөн эбэтэр туох эмэ наадаҕа элбэх сири кэрий, тилийэ хаамп
Нууччалыы
- Обходить, исходить много мест в поисках чего-л. [Эмээхсин:] Биир бургунастааҕым, ону сүтэрэн киэҥ сири хастыырым
- А. Сыромятникова. Оттон "Саһыллаах" холкуос маныыһыта Сэргээчээн бу ынаҕы көрдөөн аан дойдуну хастаабытаД. Таас
5 · туохтуур
- Ким эмэ сымыйатын, албынын арый, саралаа
Нууччалыы
- Разоблачить чей-л. обман или тайные замыслы, вывести кого-л. на чистую воду
- Кулаак биһиги холкуоспутугар киирэн араас алдьатыыны-кээһэтиини оҥорор. Итини барытын хастаан таһааран, кинини холкуостан батан таһаарыллыа. Күндэ. Чөрөктүүрэп үчүгэй аҕайдык сирэйгин хастыа эбээт!А. Сыромятникова
6 · этии
- Иэнин хастаа көр иэн I. [Манчаары Түүлээх Уллуҥахха:] – Миэхэ балыйтараары ампаары алдьаппыт сураххын истиэм да ирдээн тиийэн иэҥҥин хастыам! И. Гоголев. Билэ-билэ эппэтэххин биллэрбин эрэ, иэҥҥин хастыам, хотуой! "ХС". Тириитин хастаа – тириитин сүл диэн курдук (көр сүл I). Ср. ДТС, тюрк. хас ‘кора, кожура’, хак. хаста ‘снимать наружный слой чего-л’