чаалый
1 · туохтуур
- туохт
- В. Яковлев. Сир-дойду курдаттыы илийэн, ыгыллыбатах таҥас курдук, киһи хаамтаҕына быллырҕас уу чаалыйар буолбут. "ХС". Өрүс кытыла буолан, аҕыйах лаппаакы кумаҕы быраҕарбытын кытта -- аллараттан сыыйа чаалыйан уубут эбиллэн испитэ"Чолбон"
2 · туохтуур
- Туох эмэ (хол. , кумах) быыһынан өтөн, бычыгыраан таҕыс (ууну этэргэ)
Нууччалыы
- Выступать, проступать, просачиваться (о воде). [Умуһахтарын түгэҕиттэн ууну] баһа сатаабыттара да, кыайан бүтэрбэтэхтэрэ – уулара чаалыйан тахса турара
- В. Яковлев. Сир-дойду курдаттыы илийэн, ыгыллыбатах таҥас курдук, киһи хаамтаҕына быллырҕас уу чаалыйар буолбут. "ХС". Өрүс кытыла буолан, аҕыйах лаппаакы кумаҕы быраҕарбытын кытта -- аллараттан сыыйа чаалыйан уубут эбиллэн испитэ"Чолбон"
3 · туохтуур
- Сүтэн, симэлийэн хаалбакка буола, биллэн кэлэ тур (хол. , ханнык эмэ кистэнэ сатыыр дьыаланы эбэтэр курус иэйиини этэргэ)
Нууччалыы
- Проявляться, обнаруживаться, несмотря ни на что (о чём-л. утаиваемом или умалчиваемом, напр. , об эмоции)
- Маннык дьыала [Уулаахтааҕы абаарыйа] таах хаалбат, хайаан да тугунан эмэ чаалыйан тахсыахтааҕа. В. Гаврильева. Курус санаа -- син биир кини дууһатыгар чаалыйан өтө турар. И. Сысолятин. Өстөһүү билигин да умнуллубакка, ханан эрэ чаалыйан тахсара. С. Курилов (тылб. )
4 · этии
- Сүрэҕэ чаалыйар – сүрэҕин көрбүтүнэн киирэр диэн курдук (көр сүрэх I). [Федора Валерьевна] сыалаах эти сиэбититтэн дуу – сүрэҕэ өҕүйүөхтүү чаалыйда. Е. Неймохов. Ср. ДТС чал ʽбить, выколачиватьʼ, кирг. чаалы ʽизнемогать, обессиливатьʼ, маньчж. чали ʽизнурятьсяʼ