ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

ыаһах

1 · аат тыл

  • аат
  • Устурууктар чэ тугу эрэ эттэ-эттэ. Ситэ өйдөөбөтүм. Күндэ. Ыраах ыалдьыт ыаһаҕа Ыһыллан барбыт, Абаҕалара тойон албына Аһыллан эрэр эбит. С. Зверев. Ыаллара кэлэллэр: ыйытыы, ыаһах… С. Тарасов. Сибэкки диэн – оҕо, дьахтар ыаһаҕа. ИГоголев

2 · аат тыл

  • Оччо туһата суох саҥа-иҥэ, кэпсээн, ыаспай

Нууччалыы

  • Болтовня, на которую непродуктивно тратится время. [Ньукуус:] Ыаһах элбэх
  • Устурууктар чэ тугу эрэ эттэ-эттэ. Ситэ өйдөөбөтүм. Күндэ. Ыраах ыалдьыт ыаһаҕа Ыһыллан барбыт, Абаҕалара тойон албына Аһыллан эрэр эбит. С. Зверев. Ыаллара кэлэллэр: ыйытыы, ыаһах… С. Тарасов. Сибэкки диэн – оҕо, дьахтар ыаһаҕа. ИГоголев

3 · аат тыл

  • лит. Кэпсэл, номох

Нууччалыы

  • Сказ, сказание
  • Киһи аньыыттан-таҥараттан арахсан, -- Сүттүлэр дүҥүр, былаайах, Сүр баттыыр сүҥ дьааһын, ыар ыаһах – Дом ини, -- Чуумпурда мин сахам алааһа. С. Тарасов. "Сир түннүгэ, Сээркээн сэһэн" – Ытык кырдьаҕас дэтэн Ыччат дьон ыаһаҕар, кэнэҕэски кэпсээнигэр Киирсэр баҕам баар, Кэрэ доҕотторуом!Болот Боотур

4 · этии

  • Күн ыаһаҕа оҥоһун көр күн. Киһи көрб№т№єүнэ-истибэтэєинэ букатын сатаан олоруо суохтар. Иллэҥ киһи хата мин күн ыаһаєа оҥостобун. Болот Боотур. Күн ыаһаҕын (күнү) ыыт көр күн. Айаҕалыы сатаан, күн ыаһаҕын ыытан, куруһуба баайар. М. Доҕордуурап. Сайын атырдьах, кыраабыл оҥорон күн ыаһаҕын ыытарым. С. Никифоров. Саад отун күн аайы биир киһи охсор. Күн ыаһаҕын ыытар курдук буоллар-хааллар үлэлээн сүөдэҥниир. Н. Кондаков. Ыаһах оҥоһун – 1) тугунан эмэ аралдьый, кими эмэ элэк-хаадьы оҥоһун Баһылай өһүргэс. Кинини оҕо эрдэҕиттэн элэк, ыаһах оҥостон, араастаан аат-суол биэрбит киһилэрэ. Н. Заболоцкай. Дьон эйигин туой оонньуу, ыаһах оҥостоллор. "ХС"; 2) тугу да гынарыҥ суох буолан, бириэмэни аһараары тугунан эмэ дьарыктан, онон аралдьый. Θ Заниматься чем-л. от нечего делать. Кэрдибит маспытын, аппынан үчүгэйдик суол үктээн бараммын, бэйэм киирэ-тахса ыаһах оҥостон тиэйиэҕим. В. Иванов. Булчуттар бултуу барар туһунан бэрт эрдэттэн, ааспыт саастан, уһун сайыны быһа үлэһэн, ыаһах оҥостон тэриммиттэрэ. "ХС". Тиитэбис хараҕын хайа тардынна да, кыһан-отон киирэн барара, ону кэнникинэн дьиҥ-чахчы ыаһах оҥостубута. "Чолбон"

Нууччалыы

  • Развлекаться тем, чтобы делать кого-л. предметом развлечения, забавляться

5 · этии

  • Ыаһах киһи түөлбэ. – сэһэннээх, кэпсээннээх киһи Ыаһах киһи манна суох. Ср. ДТС аҕызан ‘сказать, произносить’

Нууччалыы

  • Хороший рассказчик, собеседник

«Ы» буукуба