кистэлэҥ
1 · аат тыл
- Туох эмэ дьоҥҥо биллиэ-көстүө суохтааҕа, кистэниллэрэ (хол. , былаан, ньыма)
Нууччалыы
- Тайна, секрет
- Ити байыаннай кистэлэҥ. Амма Аччыгыйа. Табаарыстар, эһиги ханна бараргыт кистэлэҥ. Отделениеҕыт курсаннара ыйыттахтарына -- " практикаҕа барабыт диэхтээххит"Н. Якутскай
- Ханнык эмэ дьарык, үлэ киэҥ араҥаҕа биллибэт, оҥорооччу, толорооччу бэйэтэ эрэ билэр ньымата, сэкириэтэ. Θ Секрет. Айар үлэ кистэлэҥэ. Ситиһии кистэлэҥэ. Кинини албан аатырбыт кырсаһыт -- булт кистэлэҥнэригэр үөрэтэ ылбыта. И. Федосеев. Уолаттарын уус уустук идэтигэр уһуйан, араас кистэлэҥнэригэр үөрэтэн испитэ. ЧАИ СБМИ. Вересковай мүөтү бэлэмнээһин кистэлэҥин билэр аҕа ууһуттан кинилэр иккиэйэҕин эрэ хаалбыттара. Ю. Чернов (тылб. )
- Суорун Омоллоон. "Буурҕаһытын", "Мохсоҕолун ырыатын" -- саха эдэр революционердара кистэлэҥ мунньахтарга ааҕыталыыллара. Софр. Данилов. Бэйэҕит өйдөөн көрүҥ! Бачча ыраах кэлбит дьон туох эрэ кистэлэҥ соруктаахтара биллэрИ. Гоголев
2 · аат тыл
- Туох эмэ ситэ биллибэтэ, ситэ таайыллыбата, дьиктитэ
Нууччалыы
- Загадочность, таинство, загадка
- Кыыс диэн тыыннаах таабырын. Кини кистэлэҥин үйэҥ тухары таайыаҥ суоҕа. Н. Лугинов. Кини эмтээх оттор кистэлэҥнэрин билэр. И. Гоголев. Кини айылҕа араас кистэлэҥнэрин уонна быйаҥнарын арыйар кыахтаммыт. И. Данилов. Мөлүйүөнүнэн ахсааннаах дьоппуоннар -- ирбэт тоҥ кистэлэҥнэрин кытта астына билсибиттэрэГКН МҮАа
- Чабырҕах хайаан да кистэлэҥ, табылыннаҕына, бэрт куодаһыннаах ис хоһоонноох буолар! Саха фольк. Ойуур салгына оһуобай! Тааллыбат кистэлэҥ эмтээх! П. Тулааһынап. Тэҥн. кистэл
3 · даҕааһын
- Атын дьоҥҥо биллиэ суохтаах, тустаах эрэ киһи (дьон) билэр
Нууччалыы
- Тайный, секретный. [Суругу] кыыс -- бартыһааннар кистэлэҥ буосталарын дьааһыктарыттан ылбыта
- Ити байыаннай кистэлэҥ. Амма Аччыгыйа. Табаарыстар, эһиги ханна бараргыт кистэлэҥ. Отделениеҕыт курсаннара ыйыттахтарына -- " практикаҕа барабыт диэхтээххит"Н. Якутскай
- Ханнык эмэ дьарык, үлэ киэҥ араҥаҕа биллибэт, оҥорооччу, толорооччу бэйэтэ эрэ билэр ньымата, сэкириэтэ. Θ Секрет. Айар үлэ кистэлэҥэ. Ситиһии кистэлэҥэ. Кинини албан аатырбыт кырсаһыт -- булт кистэлэҥнэригэр үөрэтэ ылбыта. И. Федосеев. Уолаттарын уус уустук идэтигэр уһуйан, араас кистэлэҥнэригэр үөрэтэн испитэ. ЧАИ СБМИ. Вересковай мүөтү бэлэмнээһин кистэлэҥин билэр аҕа ууһуттан кинилэр иккиэйэҕин эрэ хаалбыттара. Ю. Чернов (тылб. )
- Суорун Омоллоон. "Буурҕаһытын", "Мохсоҕолун ырыатын" -- саха эдэр революционердара кистэлэҥ мунньахтарга ааҕыталыыллара. Софр. Данилов. Бэйэҕит өйдөөн көрүҥ! Бачча ыраах кэлбит дьон туох эрэ кистэлэҥ соруктаахтара биллэрИ. Гоголев
4 · даҕааһын
- Кимиэхэ да биллибэт, ситэ таайыллыбат
Нууччалыы
- Таинственный, скрытый, неразгаданный, загадочный
- Кыыс диэн тыыннаах таабырын. Кини кистэлэҥин үйэҥ тухары таайыаҥ суоҕа. Н. Лугинов. Кини эмтээх оттор кистэлэҥнэрин билэр. И. Гоголев. Кини айылҕа араас кистэлэҥнэрин уонна быйаҥнарын арыйар кыахтаммыт. И. Данилов. Мөлүйүөнүнэн ахсааннаах дьоппуоннар -- ирбэт тоҥ кистэлэҥнэрин кытта астына билсибиттэрэГКН МҮАа
- Чабырҕах хайаан да кистэлэҥ, табылыннаҕына, бэрт куодаһыннаах ис хоһоонноох буолар! Саха фольк. Ойуур салгына оһуобай! Тааллыбат кистэлэҥ эмтээх! П. Тулааһынап. Тэҥн. кистэл
5 · этии
- Кистэлэҥ куоластааһын көр куоластааһын. Бары Сэбиэккэ дьокутааттары быыбардааччылар бары бүттүүн, тэҥ уонна судургу быыбардыыр быраапка олоҕуран, кистэлэҥ куоластааһынынан талаллар. СГПТ. Манна кистэлэҥ куоластааһыны хааччыйарга усулуобуйа толору тэрилиннэ. "Кыым"