маҕый
1 · туохтуур
- Күүһүҥ муҥунан инниҥ диэки түс, харбыалас
Нууччалыы
- Двигаться вперед, бежать, плыть изо всех сил
- Сүүрэн маҕыйар. Кырдьаҕас ыт муҥунан маҕыйан кэлэн ат иннигэр көтөн түстэ да, суол ортотугар олорунан кэбистэ. Амма Аччыгыйа. Эһэ туох баар күүһүн мунньан, харбаан маҕыйбыт. И. Федосеев. Аргыылап оҕонньор өрө баргыытаан иһэн, уоска бэрдэрбит курдук, ах барда уонна күүһүн муҥунан хотон кэннин диэки маҕыйдаС. Данилов
2 · этии
- Маҕыйа түһэн баран - туох баар күүскүнэн (оҕус, тэп, бырах уо. д. а. ) Оҕонньор маҕыйа түһэн баран болуокка эрдиитин кыыратта. А. Софронов. Сиидэркэ маҕыйа түһэн баран оҕонньор олорор устуулун түөрэ тэптэ. И. Гоголев. Тимир саппыкы -- маҕыйа түһэн баран сүгэ өнчөҕүнэн Бадаайканы кэтэҕин уолаҕаһыгар сырбаппыта. Д. Таас
Нууччалыы
- Изо всех сил, что есть мочи (ударить, пнуть, кинуть и т. п. )