хахсаат
1 · аат тыл
- Сааскы, күһүҥҥү былыттаах, тыаллаах тымныы күн; сааскы, күһүҥҥү тымныы тыал
Нууччалыы
- Неясные морозные дни весной, осенью; холодный сильный ветер обычно ранней весной, поздней осенью
- Ханна да сырыттын, Хахсаат да Хаһыырдын, Араарбат аргыһа – Ап тыастаах хомуһа. Эллэй. Чооруос кыра, ол гынан баран, Саха сирин сааскы-күһүҥҥү хахсаатын тулуйар. И. Федосеев. Суол-иис тибиллэн, сааскы хахсаат буолан, сылдьарга эрэйдээҕэН. Абыйчанин
- Хахсаат тыал от-мас сэбирдэҕин ыскайдаата, күдэҥҥэ көтүттэ. Л. Попов. Хаарыан сайын кэнниттэн Хахсаат кыһын кэлиэҕэ. И. Гоголев. [Тииҥ] уһун тымныылах хахсаат сааска хойутаан сүүлэрТСКБ
2 · даҕааһын
- Тымныы, былыттаах (дьыл-күн туһунан); тымныынан үрэр, күүстээх (тыалы этэргэ)
Нууччалыы
- Морозный, неясный (о погоде); морозный (о ветре)
- Ханна да сырыттын, Хахсаат да Хаһыырдын, Араарбат аргыһа – Ап тыастаах хомуһа. Эллэй. Чооруос кыра, ол гынан баран, Саха сирин сааскы-күһүҥҥү хахсаатын тулуйар. И. Федосеев. Суол-иис тибиллэн, сааскы хахсаат буолан, сылдьарга эрэйдээҕэН. Абыйчанин
- Хахсаат тыал от-мас сэбирдэҕин ыскайдаата, күдэҥҥэ көтүттэ. Л. Попов. Хаарыан сайын кэнниттэн Хахсаат кыһын кэлиэҕэ. И. Гоголев. [Тииҥ] уһун тымныылах хахсаат сааска хойутаан сүүлэрТСКБ
3 · аат тыл
- Олус баламат, холус (киһини этэргэ)
Нууччалыы
- Резкий, грубый, дерзкий (о человеке)
- Дьөгүөссэ тымтан, саҥарсан барыах хахсаат санаата кииртэлээн ылла, Артуру өтөрү-батары көрүтэлээтэ. В. Протодьяконов. [Сибиэркээн:] Мин оҕом, Омоллоон, ааһан биэрбэт ахсым санаалаах, өлөрсөрүн да кэрэйбэт өһүөннээх, бэрт түҥнэри, хахсаат киһи"Чолбон"
4 · этии
- Хара хахсаат – саас сир хараарбытын кэннэ буолар тымныы тыаллаах күн-дьыл, ол түмүгэр от-мас көҕөрүүтэ бытаарыыта Хара хахсаат былытын Хастыы ыспыт халлааҥҥа Хаарыан хампа лабааҕын Хамсат, хамсат, хатыҥым! Эллэй. Хахсаат сата – сааскы эбэтэр күһүҥү хахсаат күн-дьыл уһуурар тыастаах тыал. Θ Воющий морозный ветер весной или осенью. Хатааһын төлөрүйбэккэ Хахсаат сата сатыылыыра. М. Тимофеев. Хахсаат сата буоламмын Хайа, халлаан устунан Хабырыһа сырсабын. Аргыс- 1. Ср. кирг. хахшаал ‘суровый, дикий’
Нууччалыы
- Неясные морозные дни весной, когда снег уже стаял, и вследствие чего задерживается появление зелени